11. sınıf: Veri Toplama ve Araştırma Tasarımı
İki nicel değişken arasındaki ilişkiyi araştırmak, birbirinden bağımsız iki sayı listesi toplamakla tamamlanmaz. Her gözlem birimi için iki ölçümün birlikte kaydedilmesi ve araştırmanın hedef grubunun açıkça belirlenmesi gerekir. Bu sayfadaki örneklerde veri toplama planının uygunluğunu, kullanılacak görsel aracı ve örneklemden yapılabilecek genellemeleri değerlendireceğiz.
Araştırma sorusunu ölçülebilir hale getirin
Kimler hakkında, hangi iki nicel değişkenle ve hangi dönem için bilgi arandığını belirtin. Örneğin bir okuldaki öğrencilerin haftalık okuma süresi ile okudukları sayfa sayısı inceleniyorsa iki ölçümün de aynı haftaya ait olması gerekir. Sürenin dakika mı saat mi olduğu gibi birimleri baştan belirlemek, birbirine uymayan kayıtların karşılaştırılmasını önler.
Ölçümleri aynı gözlem biriminde eşleştirin
Her öğrenci veya gözlem birimi için iki değeri aynı satırda tutun. Bir grubun okuma süreleriyle başka bir grubun sayfa sayılarını yan yana koymak, bireyler arasındaki ilişkiyi göstermez. Hedef gruptan uygun bir rastgele seçim yapmak seçime bağlı yanlılığı azaltır; ölçüm yöntemi ve dönem de katılımcılar arasında tutarlı olmalıdır.
İlişkiyi görmek için serpme diyagramını seçin
İki nicel ölçümden oluşan her çifti bir nokta olarak gösteren serpme diyagramı, değişkenlerin birlikte nasıl değiştiğini incelemeye uygundur. Eksenlerde değişken adları ve birimleri bulunmalıdır. Noktaların artan veya azalan bir örüntü oluşturması ilişki hakkında ipucu verir; tek başına bu görünüm bir değişkenin diğerine neden olduğunu kanıtlamaz.
Örneklem ile hedef evreni karşılaştırın
Yalnız belirli bir saatte ulaşılabilen kişilerden veya gönüllülerden alınan veriler, hedef grubun bazı kesimlerini dışarıda bırakabilir. Örneklem büyüklüğü tek başına bu seçim sorununu gidermez. Böyle bir çalışmanın sonuçları gözlenen grup için anlatılabilir; bütün hedef evrene genellemek için örnekleme yönteminin temsil gücü ayrıca gerekçelendirilmelidir.
Çözümlü sorular
Örnek 1
Araştırma sorusu: bir lisedeki 11. sınıf öğrencilerinde bir dakikadaki nabız sayısı ile günlük su tüketimi arasında bir ilişki var mıdır?
Bu soru için en uygun veri toplama planı hangisidir?
- A)Yalnız gönüllü tek bir kişide bir dakikadaki nabız sayısı ve günlük su tüketimi ölçülür
- B)bir lisedeki 11. sınıf öğrencilerinde rastgele seçilen aynı kişilerde bir dakikadaki nabız sayısı ve günlük su tüketimi birlikte ölçülür
- C)bir lisedeki 11. sınıf öğrencilerinde yalnız üye olunan okul kulübü kaydedilir
- D)bir dakikadaki nabız sayısı bir grupta, günlük su tüketimi başka bir grupta ölçülür
- E)Yalnız bir dakikadaki nabız sayısı ölçülür
Çözümü ve cevabı göster
1. Adım (Araştırma sorusunun veri gereksinimini belirleme): Araştırma sorusu iki nicel değişkenin eşleştirilmiş değerlerini gerektirir.
Kullanılan ölçüt: İlişkililik için iki nicel ölçüm aynı gözlem birimine ait bir çift oluşturmalıdır.
Bu adımda ulaşılan sonuç:
2. Adım (Temsil edici veri toplama planını seçme): Seçilen plan hem hedef grubu örnekler hem de her kişi için iki değeri eşleştirir.
Kullanılan ölçüt: Örneklem hedef gruptan yansız seçilmeli ve iki ölçüm aynı kişilerde birlikte yapılmalıdır.
Bu adımda ulaşılan sonuç:
Cevap
bir lisedeki 11. sınıf öğrencilerinde rastgele seçilen aynı kişilerde bir dakikadaki nabız sayısı ve günlük su tüketimi birlikte ölçülür
Sık yapılan hatalar
- İki değişkeni farklı kişilerde ölçüp sonradan rastgele eşleştirmek.
- Kolay ulaşılan veya gönüllü kişilerden oluşan örneklemi bütün hedef grubu temsil ediyor kabul etmek.
- Serpme diyagramında görülen ilişkiyi doğrudan neden-sonuç kanıtı saymak.
Çalışmaya devam edin
Çözümde kullandığınız yöntemi farklı sorular üzerinde deneyin. Öğrenci alanında mevcut konulara göre çalışabilir, öğretmen alanında sınıfınıza uygun çalışma kâğıtları hazırlayabilirsiniz.
11. sınıf konularına dön