9. sınıf: Üslü İfadeler ve Bilimsel Gösterim

Üslü ifadelerde doğru kuralı seçmek için önce işlemin çarpma, bölme veya toplama olduğuna bakın. Aynı tabanın bulunması her işlemde üslerin doğrudan birleştirilebileceği anlamına gelmez. Bu sayfada kuvvet kurallarını kullanma, ortak çarpanla sadeleştirme ve büyük bir sayıyı bilimsel gösterimle yazma örnekleri yer alır.

Çarpma ve bölmede üsleri izleyin

Aynı tabanlı kuvvetler çarpılırken üsler toplanır. Bölmede, taban sıfır değilken paydadaki üs paydaki üsten çıkarılır. İşlem sonunda kalan kuvveti hesaplayarak sonucu kontrol edin.

Toplamada ortak çarpanı bulun

Toplama işaretinin iki yanındaki kuvvetlerin üsleri doğrudan toplanmaz. Ortak bir kuvveti paranteze almak ifadeyi sadeleştirmenize yardımcı olabilir. Payda ile yalnız çarpanlar sadeleşir.

Bilimsel gösterim koşulunu sağlayın

Pozitif bir sayının bilimsel gösterimi a⋅10na\cdot10^n biçimindedir; 1≤a<101\le a<10 ve nn bir tam sayıdır. Virgülün yerini değiştirirken sayının değerini koruyacak kuvveti seçin.

Çözümlü sorular

Örnek 1

44⋅4648\frac{4^{4} \cdot 4^{6}}{4^{8}} işleminin sonucu kaçtır?
  • A)
    1616
  • B)
    3232
  • C)
    6464
  • D)
    44
  • E)
    1818
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Tabanları Aynı Olan Üslü İfadelerde Çarpma ve Bölme Kuralını Uygulama): İşlem basamakları uygulandığında 44⋅4648=42=16\frac{4^{4} \cdot 4^{6}}{4^{8}} = 4^{2} = 16 elde edilir. Kullanılan kural: am⋅anak=am+n−k  ⟹  44+6−8=42=16\frac{a^m \cdot a^n}{a^k} = a^{m + n - k} \implies 4^{4 + 6 - 8} = 4^{2} = 16 . Bu adımda yapılan işlem: 44⋅4648  ⟹  16\frac{4^{4} \cdot 4^{6}}{4^{8}}\;\Longrightarrow\;16
Cevap
1616

Örnek 2

5x+2+5x+15x\frac{5^{x+2} + 5^{x+1}}{5^x} ifadesinin en sade hâli (değeri) kaçtır?
  • A)
    2828
  • B)
    6060
  • C)
    3030
  • D)
    3232
  • E)
    2525
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Payı 5x5^x Ortak Parantezine Alıp Sadeleştirme): Ortak çarpan parantezine alınıp 5x5^x terimleri sadeleştiğinde sonuç 3030 olur. Kullanılan kural: 5x⋅(52+5)5x=52+5=30\frac{5^x \cdot (5^{2} + 5)}{5^x} = 5^{2} + 5 = 30 . Bu adımda yapılan işlem: 5x+2+5x+15x  ⟹  30\frac{5^{x+2} + 5^{x+1}}{5^x}\;\Longrightarrow\;30
Cevap
3030

Örnek 3

290000290000 sayısının bilimsel gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?
  • A)
    2,9⋅1042{,}9 \cdot 10^{4}
  • B)
    2,9⋅1052{,}9 \cdot 10^{5}
  • C)
    2,9⋅1062{,}9 \cdot 10^{6}
  • D)
    2,9⋅10−52{,}9 \cdot 10^{-5}
  • E)
    2,9⋅1072{,}9 \cdot 10^{7}
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Bilimsel Gösterim Koşulunu (1≤a<101 \le a < 10) Sağlayacak Şekilde Katsayıyı ve Üssü Belirleme): 290000290000 sayısı bilimsel gösterimle 2,9⋅1052{,}9 \cdot 10^{5} olarak yazılır. Kullanılan kural: 290000=2,9⋅105290000 = 2{,}9 \cdot 10^{5} . Bu adımda yapılan işlem: 290000  ⟹  2,9⋅105290000\;\Longrightarrow\;2{,}9 \cdot 10^{5}
Cevap
2,9⋅1052{,}9 \cdot 10^{5}

Sık yapılan hatalar

  • Kuvvetlerin toplamında, çarpmaya ait üs toplama kuralını kullanmak.
  • Bilimsel gösterimde katsayıyı 1010 veya daha büyük bırakmak.

Çalışmaya devam edin

Çözümde kullandığınız yöntemi farklı sorular üzerinde deneyin. Öğrenci alanında mevcut konulara göre çalışabilir, öğretmen alanında sınıfınıza uygun çalışma kâğıtları hazırlayabilirsiniz.

9. sınıf konularına dön