11. sınıf: Nicelikler Ve Değişimler
Trigonometrik, üstel ve logaritmik fonksiyonlar farklı değişim türlerini modeller. Tanım kümesi, periyot, ters fonksiyon, bileşke ve işlem ilişkileri her fonksiyon ailesinde ayrı değerlendirilir.
Çözüm yaklaşımı
Önce referans fonksiyonun koşullarını yazın. Dönüşüm veya bileşke sonrasında bu koşulları güncelleyin; denklem çözümlerini tanım kümesi ve varsa periyotla birlikte kontrol edin.
İlgili kazanımlar
- MAT.11.3.1 Trigonometrik referans fonksiyonların ve bunlardan türetilen fonksiyonların nitel özelliklerine ilişkin matematiksel muhakeme yapabilme.
- MAT.11.3.2 Trigonometrik fonksiyonlarla ifade edilebilen denklemleri içeren problemleri çözebilme
- MAT.11.3.3 Üstel referans fonksiyonun ve bu fonksiyondan türetilen üstel fonksiyonların nitel özelliklerine ilişkin matematiksel muhakeme yapabilme.
- MAT.11.3.4 Üstel fonksiyonların ters fonksiyonlarını inceleyerek logaritmik fonksiyona dair çıkarım yapabilme
- MAT.11.3.5 Logaritmik referans fonksiyonun ve bu fonksiyondan türetilen logaritmik fonksiyonların nitel özelliklerine ilişkin matematiksel muhakeme yapabilme.
- MAT.11.3.6 Gerçek yaşam durumlarında üstel ve logaritmik fonksiyonlarla ifade edilen denklem ve eşitsizlikleri içeren problemler çözebilme
- MAT.11.3.7 Fonksiyonların bileşkelerine ilişkin muhakeme yapabilme
- MAT.11.3.8 Fonksiyonlarda dört işlem özelliklerini yorumlayabilme
Çözümlü örnekler
Örnek 1
Bir ışın saat yönünün tersine 240 derece, ardından saat yönünde 30 derece döndürülüyor. Net yönlü açının derece ölçüsünü bulunuz.

- A)
- B)
- C)
- D)
- E)
Çözümü ve cevabı göster
↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.
1. Adım (Verilenlerden sonucu hesaplama): Saat yönünün tersi pozitif, saat yönü negatif alınır.
Hesap:
Sonuç:
Cevap
Örnek 2
Bir salınımın yüksekliği ile modelleniyor. anındaki yüksekliği bulunuz.

- A)
- B)
- C)
- D)
- E)
Çözümü ve cevabı göster
↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.
1. Adım (Verilenlerden sonucu hesaplama): Verilen an fonksiyonun görünür bağıntısında yerine yazılır.
Hesap:
Sonuç:
Cevap
Örnek 3
Aşağıdaki tablo ve grafiğe göre üstel fonksiyonun kuralı hangisidir?

- A)
- B)
- C)
- D)
- E)
Çözümü ve cevabı göster
↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.
1. Adım (Görünen veriden sonucu çıkarma): Sıfırıncı değer başlangıç katsayısıdır; ardışık değerlerin oranı tabandır.
Kural: Üstel fonksiyon ve logaritmanın terslik, monotonluk ve tanım kuralları kullanılır.
İşlem:
Cevap
Sık yapılan hatalar
- Logaritmanın argümanını pozitiflik koşulu olmadan kullanmak.
- Trigonometrik bir denklemin yalnız tek dönem içindeki köklerini bütün çözüm sanmak.