11. sınıf: Geometrik Şekiller

Dörtgen ve çokgen özellikleri, üçgenlere ayırma ve simetri ilişkileriyle gerekçelendirilebilir. Özel dörtgenler birbiriyle kesişen sınıflardır; örneğin kare aynı zamanda bir dikdörtgendir.

Çözüm yaklaşımı

Tanımın gerektirdiği kenar ve açı koşullarını belirleyin. Köşegen veya yardımcı üçgenlerle alanı kurarken dik yükseklik ve taban eşleştirmesini koruyun.

İlgili kazanımlar

  • MAT.11.2.1 Üçgenlerde açı, benzerlik ve alan özelliklerinden yola çıkarak dörtgenlerin açı, kenar, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin muhakeme yapabilme
  • MAT.11.2.2 Özel dörtgenlerin kenar, açı, köşegen ve simetri özelliklerinden hareketle aralarındaki ilişkileri yapılandırabilme
  • MAT.11.2.3 Çokgenleri içbükey veya dışbükey olarak sınıflandırabilme
  • MAT.11.2.4 Dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine dair çıkarım yapabilme
  • MAT.11.2.5 Çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerini içeren problemler çözebilme

Çözümlü örnekler

Örnek 1

Şekildeki dörtgeni görünür köşe yapısına göre içbükeylik bakımından sınıflandırınız. Soruda veya çözümde verilen grafik ve etiketleri
  • A)
    dışbükey
  • B)
    içbükey
  • C)
    kendini kesen
  • D)
    açık çokgensel zincir
  • E)
    çokgen değildir
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Görünen geometrik verilerden sonucu çıkarma): Kapalı dörtgen köşeleri sırayla dolaşılırken bütün dönüşler aynı yöndeyse her iç açı 180 dereceden küçüktür ve dörtgen dışbükeydir; bir köşede dönüş yönü tersine dönerse o köşedeki iç açı 180 dereceden büyüktür ve dörtgen içbükeydir. Hesap: do¨nu¨s¸ yo¨nleri A:+, B:+, C:−, D:+⇒m(C^)>180∘\text{dönüş yönleri }A:+,\ B:+,\ C:-,\ D:+\Rightarrow m(\widehat{C})>180^\circ Sonuç: C ko¨s¸esinde do¨nu¨s¸ yo¨nu¨ ters  ⟹  ic¸bu¨key\text{C köşesinde dönüş yönü ters}\;\Longrightarrow\;\text{içbükey}
Cevap
içbükey

Örnek 2

Başlangıç sınıfı eşkenar dörtgen, üst sınıf adayı olarak paralelkenar verilmiştir. Her eşkenar dörtgen şeklin bir paralelkenar olduğu kapsama önermesinin durumunu belirleyiniz. Soruda veya çözümde verilen grafik ve etiketleri
  • A)
    yalnız bazı örneklerde zorunludur
  • B)
    ilişki yanlıştır
  • C)
    ilişki doğrudur
  • D)
    sınıflar eş anlamlıdır
  • E)
    verilen özelliklerle karar verilemez
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Görünen geometrik verilerden sonucu çıkarma): Bir sınıfın bütün zorunlu özellikleri diğer sınıfta bulunuyorsa kapsama önermesi doğrudur. Hesap: R(paralelkenar)⊆R(es¸kenar do¨rtgen)⇒ilis¸ki dog˘rudurR(\text{paralelkenar})\subseteq R(\text{eşkenar dörtgen})\Rightarrow \text{ilişki doğrudur} Sonuç: C(es¸kenar do¨rtgen)⊆C(paralelkenar)  ⟹  ilis¸ki dog˘rudurC(\text{eşkenar dörtgen})\subseteq C(\text{paralelkenar})\;\Longrightarrow\;\text{ilişki doğrudur}
Cevap
ilişki doğrudur

Örnek 3

Şekildeki çokgeni görünür kenar sayısına göre adlandırınız. Soruda veya çözümde verilen grafik ve etiketleri
  • A)
    dokuzgen
  • B)
    beşgen
  • C)
    sekizgen
  • D)
    yedigen
  • E)
    altıgen
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Görünen geometrik verilerden sonucu çıkarma): Çokgenler görünür kenar sayılarına göre adlandırılır. Hesap: n=8⇒sekizgenn=8\Rightarrow \text{sekizgen} Sonuç: n=8  ⟹  sekizgenn=8\;\Longrightarrow\;\text{sekizgen}
Cevap
sekizgen

Sık yapılan hatalar

  • Özel dörtgen sınıflarını birbirinden tamamen ayrı sanmak.
  • İçbükey çokgenlere dışbükeylik varsayımıyla açı ilişkisi uygulamak.

Çalışmaya devam edin

Sınıf konularına dön