9. sınıf Coğrafya: Beşerî Sistemler ve Süreçler

Nüfusun miktarı, dağılışı ve yaş yapısı farklı göstergelerdir. Aynı toplam nüfusa sahip iki yerde demografik yapı ve hareketlilik farklı olabilir.

Nasıl çalışmalı?

Grafiğin mutlak sayı mı oran mı verdiğini kontrol edin. Piramidin tabanı, orta bölümü ve üst kısmını karşılaştırırken yalnız verinin desteklediği yorumu kurun.

Hazır örneklerin kapsamı

Seçilen soruların ilişkili olduğu hedefler: Nüfusun zaman içerisindeki değişimini tablo ve grafikler aracılığı ile yorumlayabilme / Dünya ve Türkiye’deki nüfusun dağılışı ve hareketlerini etkileyen faktörler hakkında haritalar üzerinden çıkarımda bulunabilme / Türkiye ve farklı ülkelerin nüfus piramitlerinden yararlanarak demografik dönüşüm sürecini yorumlayabilme Bu hedeflerin bütün uygulama ve performans boyutları bu örneklerle ölçülmez.

İlgili kazanımlar

COĞ.9.4.1 Nüfusun zaman içerisindeki değişimini tablo ve grafikler aracılığı ile yorumlayabilme
COĞ.9.4.2 Dünya ve Türkiye’deki nüfusun dağılışı ve hareketlerini etkileyen faktörler hakkında haritalar üzerinden çıkarımda bulunabilme
COĞ.9.4.3 Türkiye ve farklı ülkelerin nüfus piramitlerinden yararlanarak demografik dönüşüm sürecini yorumlayabilme
COĞ.9.4.4 Türkiye ve farklı ülkelerdeki nüfusla ilgili fırsat ve sorunların nüfus politikalarının belirlenmesindeki etkisini sorgulayabilme

Çözümlü örnekler

Örnek 1

Dünya nüfusunun tarihsel gelişimiyle ilgili aşağıdaki gelişmelerden hangileri üçüncü sıçrama dönemine aittir? I. Tıp alanındaki ilerlemelerle ölüm oranlarının hızla düşmesi. II. Yerleşik hayata geçilmesiyle gıdaya erişimin kolaylaşması. III. Sanayi Devrimi'nin ardından beslenme ve sağlık koşullarının iyileşmesi.

A)
I, II ve III
B)
I ve III
C)
I ve II
D)
Yalnız III
E)
Yalnız II

Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Bu gelişme, bilim ve Sanayi Devrimi ile başlayan üçüncü sıçrama dönemine aittir.

\text{I}\Longrightarrow \text{üçüncü}

2. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Bu gelişme, tarım ve yerleşik hayatla başlayan ikinci sıçrama dönemine aittir.

\text{II}\Longrightarrow \text{ikinci}

3. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Bu gelişme, bilim ve Sanayi Devrimi ile başlayan üçüncü sıçrama dönemine aittir.

\text{III}\Longrightarrow \text{üçüncü}

4. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Sorulan döneme ait gelişmeler birlikte seçilir.

\text{I: üçüncü},\ \text{II: ikinci},\ \text{III: üçüncü}\Longrightarrow \text{I ve III}

Cevap

I ve III

Örnek 2

Aşağıdaki koşullardan hangileri bir alanda nüfusun yoğun olmasına yol açar? I. Kolay ulaşılabilen kıyı ve liman kentlerinin bulunması. II. Su kaynaklarının yeterli olması. III. İklimin ılıman, yer şekillerinin sade olması.

A)
Yalnız III
B)
I, II ve III
C)
Yalnız II
D)
I ve II
E)
I ve III

Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Bu koşul insanların yerleşmesini ve geçimini kolaylaştırır.

\text{I}\Longrightarrow \text{yoğun}

2. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Bu koşul insanların yerleşmesini ve geçimini kolaylaştırır.

\text{II}\Longrightarrow \text{yoğun}

3. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Bu koşul insanların yerleşmesini ve geçimini kolaylaştırır.

\text{III}\Longrightarrow \text{yoğun}

4. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Sorulan dağılışa yol açan koşullar birlikte seçilir.

\text{I: yoğun},\ \text{II: yoğun},\ \text{III: yoğun}\Longrightarrow \text{I, II ve III}

Cevap

I, II ve III

Örnek 3

Aşağıdaki nüfus piramidinde varsayımsal bir ülkede her yaş grubundaki erkek ve kadın nüfusun toplam nüfus içindeki payları yüzde olarak verilmiştir; 65+ grubu 65 ve daha yukarı yaştakileri göstermektedir. Bu ülkede bağımlı nüfus (0-14 yaş ile 65 ve daha yukarı yaştakiler) toplam nüfusun yüzde kaçıdır? Soruda veya çözümde verilen grafik ve etiketleri

Soruda veya çözümde verilen grafik ve etiketleri

A)
$\%20$
B)
$\%62{,}5$
C)
$\%47{,}5$
D)
$\%37{,}5$
E)
$\%75$

Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Yaş grubunun erkek ve kadın çubuklarının uçları kendi ölçeklerinde okunur.

\text{0-14 yaş grubu}\Longrightarrow \text{erkek yüzde 15; kadın yüzde 15}

2. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Yaş grubunun erkek ve kadın çubuklarının uçları kendi ölçeklerinde okunur.

\text{65+ yaş grubu}\Longrightarrow \text{erkek yüzde 5; kadın yüzde 2,5}

3. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Sorulan gruplardaki erkek ve kadın payları toplanır.

\%15 + \%15 + \%5 + \%2{,}5=\%37{,}5

Cevap

\%37{,}5

Sık yapılan hatalar

Nüfusun fazla olmasını nüfus yoğunluğunun da mutlaka fazla olduğu şeklinde yorumlamak.

Uygulama ve etkinlik sınırları

Hazır sorular verilen metin, veri ve varsa haritanın yorumlanmasını kapsar. Saha gözlemi, gerçek veri toplama, harita üretimi ve etkileşimli CBS uygulaması bu sayfalarda tamamlanmış sayılmaz.

Çalışmaya devam edin

Öğrenci alanında çalış Öğretmen alanında hazırla

Sınıf konularına dön