ZenOkul

9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı: Anlamın Yapı Taşları

Anlamın Yapı Taşları temasında metnin parçaları arasındaki ilişki anlamın kuruluşu açısından incelenir. Bir unsurun işlevi, metnin bütünü içindeki yeriyle belirlenir.

Nasıl çalışmalı?

Önce parçaların sırasını ve aralarındaki bağlantıyı bulun. Kişi, olay, zaman veya anlatım tercihi hakkında yapacağınız yorumu ilgili ifadeye bağlayın.

Hazır örneklerin kapsamı

Seçilen soruların ilişkili olduğu hedefler: “Anlamın Yapı Taşları” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme / “Anlamın Yapı Taşları” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme Bu hedeflerin bütün uygulama ve performans boyutları bu örneklerle ölçülmez.

İlgili kazanımlar

  • TDE1.1 “Anlamın Yapı Taşları” temasında ele alınan metinlerde dinleme/izlemeyi yönetebilme
  • TDE1.2 “Anlamın Yapı Taşları” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
  • TDE1.3 “Anlamın Yapı Taşları” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme
  • TDE2.1 “Anlamın Yapı Taşları” temasında ele alınan metinlerde okumayı yönetebilme
  • TDE2.2 “Anlamın Yapı Taşları” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
  • TDE2.3 “Anlamın Yapı Taşları” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme
  • TDE3.1 Edebî metinlerde yapısal inceliklere odaklanan akıcı bir konuşma sürecini yönetebilme
  • TDE3.2 Benzetme, karşılaştırma yaparak yapısal özellikleri ortaya koyduğu bir konuşma içeriği oluşturabilme
  • TDE3.3 Benzetme, karşılaştırma yaparak yapısal özellikleri ortaya koyduğu bir konuşmada kural uygulayabilme
  • TDE3.4 Edebî metinlerdeki yapısal inceliklerin konuşmaya etkisine yönelik süreci değerlendirebilme
  • TDE4.1 Yapısını incelikle ördüğü bir yazılı anlatım sürecini yönetebilme
  • TDE4.2 Yapısı incelikle örülmüş edebî metinlerden edindiği söz varlığını kullanarak yazısı için içerik oluşturabilme
  • TDE4.3 Yapısını incelikle ördüğü yazısında kural uygulayabilme
  • TDE4.4 Yapısını incelikle ördüğü yazısına yönelik yazma sürecini değerlendirebilme

Çözümlü örnekler

Örnek 1

I. Eren için bir bekleyiş anının duygu ve izlenimleri anlatıldı; belirgin olay gelişimi ve çözüm kurulmadı. II. Selin için bir bekleyiş anının duygu ve izlenimleri anlatıldı; belirgin olay gelişimi ve çözüm kurulmadı. III. Selin için bir bekleyiş anının duygu ve izlenimleri anlatıldı; belirgin olay gelişimi ve çözüm kurulmadı. Verilen baskın yapı özelliklerine göre hikâye yönelimleri sırasıyla hangisidir?
  • A)
    Durum / Olay / Olay
  • B)
    Durum / Durum / Durum
  • C)
    Olay / Durum / Olay
  • D)
    Durum / Durum / Olay
  • E)
    Olay / Olay / Durum
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Metindeki kanıt ve çıkarım): Görünen metindeki kanıt, soruda istenen ölçütle ilişkilendirilir. belirgin olay gelis¸imi ve c¸o¨zu¨m kurulmadı⟹Durum\text{belirgin olay gelişimi ve çözüm kurulmadı}\Longrightarrow \text{Durum}
2. Adım (Metindeki kanıt ve çıkarım): Görünen metindeki kanıt, soruda istenen ölçütle ilişkilendirilir. belirgin olay gelis¸imi ve c¸o¨zu¨m kurulmadı⟹Durum\text{belirgin olay gelişimi ve çözüm kurulmadı}\Longrightarrow \text{Durum}
3. Adım (Metindeki kanıt ve çıkarım): Görünen metindeki kanıt, soruda istenen ölçütle ilişkilendirilir. belirgin olay gelis¸imi ve c¸o¨zu¨m kurulmadı⟹Durum\text{belirgin olay gelişimi ve çözüm kurulmadı}\Longrightarrow \text{Durum}
4. Adım (Metindeki kanıt ve çıkarım): Görünen metindeki kanıt, soruda istenen ölçütle ilişkilendirilir. I:Durum; II:Durum; III:Durum⟹Durum / Durum / Durum\text{I:Durum; II:Durum; III:Durum}\Longrightarrow \text{Durum / Durum / Durum}
Cevap
Durum / Durum / Durum

Örnek 2

Du¨s¸u¨mde yankılanır ’dal’Aklımda yankılanır ’kartal’Aklımda yankılanır ’ku¨l’Du¨s¸u¨mde yankılanır ’sal’\begin{array}{l}\text{Düşümde yankılanır 'dal'} \\ \text{Aklımda yankılanır 'kartal'} \\ \text{Aklımda yankılanır 'kül'} \\ \text{Düşümde yankılanır 'sal'}\end{array} Kökler yukarıda yazıldığı gibidir, ortak ek yoktur. Bu görevde son iki sesin eşitliği aynı grubu belirler. Aynı son ses grupları ilk görünüşte a, sonra b, sonra c olarak adlandırılacaktır. Tek kalan grup da yeni harf alır; mani tipinin x işareti burada b olur. Tam ses örgüsünün adı hangisidir?
  • A)
    Örüşük
  • B)
    Mani tipi
  • C)
    Düz
  • D)
    Çapraz
  • E)
    Sarmal
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Metindeki kanıt ve çıkarım): Görünen metindeki kanıt, soruda istenen ölçütle ilişkilendirilir. dal / kartal / ku¨l / sal⟹aaba\text{dal / kartal / kül / sal}\Longrightarrow \text{aaba}
2. Adım (Metindeki kanıt ve çıkarım): Görünen metindeki kanıt, soruda istenen ölçütle ilişkilendirilir. aaba⟹Mani tipi\text{aaba}\Longrightarrow \text{Mani tipi}
Cevap
Mani tipi

Örnek 3

Aynı gün Rana saat 9 olduğunda, Selin ise saat 11 olduğunda geldi. Hangi kişi daha önce gelmiştir?
  • A)
    İkisi aynı anda
  • B)
    Rana
  • C)
    Hiçbiri gelmemiştir
  • D)
    Selin
  • E)
    Geliş sırası bilinemez
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Metindeki kanıt ve çıkarım): Görünen metindeki kanıt, soruda istenen ölçütle ilişkilendirilir. Rana: 9; Selin: 11⟹Rana\text{Rana: 9; Selin: 11}\Longrightarrow \text{Rana}
Cevap
Rana

Sık yapılan hatalar

  • Bir anlatım unsurunu adlandırmanın onun metindeki işlevini de açıkladığını sanmak.

Uygulama ve etkinlik sınırları

Örnekler metin ve kurmaca durumlar üzerinde sınırlı okuma ve yorumlama görevleridir. Dinleme, izleme, sözlü sunum, yaratıcı yazma ve performans ürünleri bu sorularla tamamlanmış sayılmaz.

Çalışmaya devam edin

Öğrenci alanında çalışÖğretmen alanında hazırla
Sınıf konularına dön