11. sınıf Tarih: Savaşlar Sarmalında Osmanlı (1908-1918)

1908–1918 dönemindeki savaşlar, ittifaklar ve toplumsal koşullar birlikte incelenir. Aynı yıllarda gerçekleşen iki olay arasında kendiliğinden neden-sonuç ilişkisi kurulamaz.

Nasıl çalışmalı?

Cephe, amaç ve sonucu ayrı kaydedin. Diplomatik tercih ile askerî gelişme arasındaki ilişkiyi verilen kaynakların desteklediği ölçüde açıklayın.

Hazır örneklerin kapsamı

Seçilen soruların ilişkili olduğu hedefler: 1908-1918 yılları arasında Osmanlı Devleti’nde meydana gelen siyasi ve askerî gelişmelerin sonuçlarını tarihsel bağlamı içerisinde değerlendirebilme / 1908-1918 yılları arasında yaşanan kitlesel göç ve salgınların Osmanlı devlet ve toplum hayatına etkilerine ilişkin bakış açısı geliştirebilme / Osmanlı Devleti’nin insanlık tarihine katkılarına ilişkin oluşturduğu özgün ürünleri paylaşabilme Bu hedeflerin bütün uygulama ve performans boyutları bu örneklerle ölçülmez.

İlgili kazanımlar

  • TAR.11.3.1 1908-1918 yılları arasında Osmanlı Devleti’nde meydana gelen siyasi ve askerî gelişmelerin sonuçlarını tarihsel bağlamı içerisinde değerlendirebilme
  • TAR.11.3.2 1908-1918 yılları arasında yaşanan kitlesel göç ve salgınların Osmanlı devlet ve toplum hayatına etkilerine ilişkin bakış açısı geliştirebilme
  • TAR.11.3.3 Osmanlı Devleti’nin insanlık tarihine katkılarına ilişkin oluşturduğu özgün ürünleri paylaşabilme

Çözümlü örnekler

Örnek 1

1908-1918 yılları arasında yaşanan aşağıdaki gelişmelerin eskiden yeniye sıralanışı hangisidir? I. Sevk ve İskân Kanunu'nun çıkarılması. II. Trablusgarp Savaşı'nın başlaması. III. Edirne'nin Bulgar işgalinden kurtarılması. IV. Bolşevik İhtilali.
  • A)
    I - IV - II - III
  • B)
    III - IV - II - I
  • C)
    III - I - II - IV
  • D)
    II - III - I - IV
  • E)
    II - III - IV - I
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Tarih: kanıt ve çıkarım): Her olayın yılı belirlenir ve yıllar eskiden yeniye dizilir. I: 1915, II: 1911, III: 1913, IV: 1917⟹1911, 1913, 1915, 1917\text{I: 1915, II: 1911, III: 1913, IV: 1917}\Longrightarrow \text{1911, 1913, 1915, 1917}
2. Adım (Tarih: kanıt ve çıkarım): Sıralanan yıllar ait oldukları olayların numaralarıyla yazılır. 1911, 1913, 1915, 1917⟹II - III - I - IV\text{1911, 1913, 1915, 1917}\Longrightarrow \text{II - III - I - IV}
Cevap
II - III - I - IV

Örnek 2

1908-1918 yılları arasındaki kitlesel göç ve salgınları araştıran bir öğrencinin incelediği aşağıdaki kaynaklardan hangileri dönemin birinci elden kaynakları arasında yer alır? I. 1913'te Selanik'teki bir göçmen kampında çekilen fotoğraflar. II. 1912'de Manastır'dan göç etmek zorunda kalan bir memurun kaleme aldığı hatırat. III. Salgın hastalıkların Osmanlı ordusuna etkisini inceleyen güncel bir makale. IV. 1913'te yayımlanan İskân-ı Muhacirin Nizamnamesi.
  • A)
    I, II ve IV
  • B)
    II ve III
  • C)
    I ve III
  • D)
    II ve IV
  • E)
    I ve II
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Tarih: kanıt ve çıkarım): Kaynak, olayları yaşayanlar ya da dönemin kurumları tarafından o dönemde üretilmiştir. I⟹birincil\text{I}\Longrightarrow \text{birincil}
2. Adım (Tarih: kanıt ve çıkarım): Kaynak, olayları yaşayanlar ya da dönemin kurumları tarafından o dönemde üretilmiştir. II⟹birincil\text{II}\Longrightarrow \text{birincil}
3. Adım (Tarih: kanıt ve çıkarım): Kaynak, dönemden sonra olaylara bakılarak hazırlanmıştır. III⟹ikincil\text{III}\Longrightarrow \text{ikincil}
4. Adım (Tarih: kanıt ve çıkarım): Kaynak, olayları yaşayanlar ya da dönemin kurumları tarafından o dönemde üretilmiştir. IV⟹birincil\text{IV}\Longrightarrow \text{birincil}
5. Adım (Tarih: kanıt ve çıkarım): Dönemin içinden gelen kaynaklar birlikte seçilir. I: birincil, II: birincil, III: ikincil, IV: birincil⟹I, II ve IV\text{I: birincil},\ \text{II: birincil},\ \text{III: ikincil},\ \text{IV: birincil}\Longrightarrow \text{I, II ve IV}
Cevap
I, II ve IV

Örnek 3

Osmanlı Devleti'nin insanlık tarihine katkılarını araştıran bir öğrenci grubunun incelediği aşağıdaki kaynaklardan hangileri birinci elden kaynaklar arasında yer alır? I. Piri Reis'in 1513'te çizdiği dünya haritası. II. Londra'daki Vauxhall Bahçeleri'nde kurulan Türk yemek çadırını gösteren 1751 tarihli tablo. III. Luigi Mayer'in İstanbul'da yaşayan Rumları tasvir ettiği resim. IV. Ders kitabında yer alan Osmanlı katkılarıyla ilgili bilgi görseli.
  • A)
    I, II ve III
  • B)
    II ve III
  • C)
    I, III ve IV
  • D)
    Yalnız IV
  • E)
    II ve IV
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Tarih: kanıt ve çıkarım): Kaynak, incelenen katkının yaşandığı dönemde üretilmiştir. I⟹birincil\text{I}\Longrightarrow \text{birincil}
2. Adım (Tarih: kanıt ve çıkarım): Kaynak, incelenen katkının yaşandığı dönemde üretilmiştir. II⟹birincil\text{II}\Longrightarrow \text{birincil}
3. Adım (Tarih: kanıt ve çıkarım): Kaynak, incelenen katkının yaşandığı dönemde üretilmiştir. III⟹birincil\text{III}\Longrightarrow \text{birincil}
4. Adım (Tarih: kanıt ve çıkarım): Kaynak, sonraki bir dönemde katkılar incelenerek hazırlanmıştır. IV⟹ikincil\text{IV}\Longrightarrow \text{ikincil}
5. Adım (Tarih: kanıt ve çıkarım): Birinci elden kaynaklar birlikte seçilir. I: birincil, II: birincil, III: birincil, IV: ikincil⟹I, II ve III\text{I: birincil},\ \text{II: birincil},\ \text{III: birincil},\ \text{IV: ikincil}\Longrightarrow \text{I, II ve III}
Cevap
I, II ve III

Sık yapılan hatalar

  • Bütün cepheleri aynı amaçla açılmış saymak veya olayları yalnız tarih yakınlığıyla birbirine bağlamak.

Uygulama ve etkinlik sınırları

Tarih soruları kaynak yorumlama, kronoloji ve gerekçeli ilişki kurma çalışmalarıdır. Arşiv araştırması, saha gezisi, sözlü tarih görüşmesi ve sınıf tartışmasının yerine geçmez.

Çalışmaya devam edin

Sınıf konularına dön