11. sınıf Tarih: Dönüşüm Sürecinde Osmanlı (1789-1908)
1789–1908 arasında düşünce hareketleri, reformlar ve toplumsal dönüşüm birbiriyle bağlantılıdır. Bir düzenlemenin amacı, uygulaması ve etkisi ayrı sorulara cevap verir.
Nasıl çalışmalı?
Metinde hak, temsil, vatandaşlık veya yönetimle ilgili iddiayı bulun. Düzenlemenin hangi probleme cevap aradığını belirleyin ve sonuç için ayrıca kanıt arayın.
Hazır örneklerin kapsamı
Seçilen soruların ilişkili olduğu hedefler: Fransız İhtilali’nin devlet ve toplum hayatında meydana getirdiği değişimi neden ve sonuçlarıyla yorumlayabilme / 1789-1908 yılları arasında meydana gelen siyasi, askerî ve idari gelişmelerin Osmanlı Devleti’nin yönetim ve toplum yapısına etkilerini sorgulayabilme / 1789-1908 yılları arasında Osmanlı Devleti’nde bilim, sanat ve teknoloji alanlarında yapılan uygulamaları yorumlayabilme Bu hedeflerin bütün uygulama ve performans boyutları bu örneklerle ölçülmez.
İlgili kazanımlar
- TAR.11.2.1 Fransız İhtilali’nin devlet ve toplum hayatında meydana getirdiği değişimi neden ve sonuçlarıyla yorumlayabilme
- TAR.11.2.2 1789-1908 yılları arasında meydana gelen siyasi, askerî ve idari gelişmelerin Osmanlı Devleti’nin yönetim ve toplum yapısına etkilerini sorgulayabilme
- TAR.11.2.3 1789-1908 yılları arasında Osmanlı Devleti’nde bilim, sanat ve teknoloji alanlarında yapılan uygulamaları yorumlayabilme
- TAR.11.2.4 Osmanlı Devleti’nin sanayileşmede geri kalmasına neden olan etmenleri ortadan kaldırmaya yönelik alternatif fikirler üretebilme
Çözümlü örnekler
Örnek 1
Fransız İhtilali'ni hazırlayan Aydınlanma düşünürlerinden biri hakkında şu bilgiler verilmiştir: Leviathan adlı eserinde insanın doğası gereği bencil olduğunu ileri sürdü. Düzenin ancak halkın yetkisini devrettiği mutlak bir yöneticiyle sağlanabileceğini savundu. Bu bilgiler hangi düşünüre aittir?
- A)Voltaire
- B)Montesquieu
- C)John Locke
- D)Jean-Jacques Rousseau
- E)Thomas Hobbes
Çözümü ve cevabı göster
↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.
1. Adım (Tarih: kanıt ve çıkarım): Bilgilerde geçen eser ve görüşler düşünürün ayırt edici fikrini gösterir.
2. Adım (Tarih: kanıt ve çıkarım): Bu fikir Thomas Hobbes ile özdeşleşmiştir.
Cevap
Thomas Hobbes
Örnek 2
1789-1908 yılları arasında Osmanlı Devleti'ni ilgilendiren aşağıdaki gelişmelerin eskiden yeniye sıralanışı hangisidir? I. Navarin Baskını. II. Vaka-i Hayriye. III. Birinci Siyonist Kongresi'nin toplanması. IV. Sultan III. Selim'in tahta çıkması.
- A)II - IV - I - III
- B)I - II - III - IV
- C)II - III - IV - I
- D)IV - II - I - III
- E)III - II - I - IV
Çözümü ve cevabı göster
↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.
1. Adım (Tarih: kanıt ve çıkarım): Her olayın yılı belirlenir ve yıllar eskiden yeniye dizilir.
2. Adım (Tarih: kanıt ve çıkarım): Sıralanan yıllar ait oldukları olayların numaralarıyla yazılır.
Cevap
IV - II - I - III
Örnek 3
1789-1908 yılları arasında Osmanlı Devleti'nde kurulan bir kurumla ilgili şu bilgiler verilmiştir: Öğrencilerin Batı dillerini öğrenmesi zorunlu tutulmuştur. III. Selim tarafından kara ordusu subaylarına topçuluk, istihkâm ve haritacılık öğretmek için açılmıştır. Bu bilgiler hangi kuruma aittir?
- A)Mühendishane-i Berri-i Hümayun
- B)Müze-i Hümayun
- C)Hamidiye Etfal Hastanesi
- D)Darülfünun
- E)Muzıka-i Hümayun
Çözümü ve cevabı göster
↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.
1. Adım (Tarih: kanıt ve çıkarım): Bilgilerde geçen amaç, kişi ve faaliyetler kurumun ayırt edici özelliğini gösterir.
2. Adım (Tarih: kanıt ve çıkarım): Bu nitelikteki kurum Mühendishane-i Berri-i Hümayun olarak bilinir.
Cevap
Mühendishane-i Berri-i Hümayun
Sık yapılan hatalar
- Bir reformun ilan edilmesini bütün hedeflerinin gerçekleştiği şeklinde yorumlamak.
Uygulama ve etkinlik sınırları
Tarih soruları kaynak yorumlama, kronoloji ve gerekçeli ilişki kurma çalışmalarıdır. Arşiv araştırması, saha gezisi, sözlü tarih görüşmesi ve sınıf tartışmasının yerine geçmez.