5. sınıf: Veriden Olasılığa

Bir olayın gerçekleşme olasılığı, deneyde mümkün olan sonuçlarla ilişkilidir. Deney tekrarlarında elde edilen sıklıklar değişebilir; kısa bir gözlem dizisi kesin bir kural oluşturmaz.

Çözüm yaklaşımı

Önce mümkün sonuçları ve ilgilendiğiniz olayı ayırın. Verilen deney verilerinde gerçekleşme sayısını toplam deneme sayısıyla ilişkilendirin.

İlgili kazanımlar

  • MAT.5.6.1 Herhangi bir olayın olasılığının 0 (imkânsız) ile 1 (kesin) arasında (0 ve 1 dâhil) olduğunu (olasılık spektrumu) yorumlayabilme
  • MAT.5.6.2 Olayları az ya da çok olasılıklı şeklinde yapılandırabilme

Çözümlü örnekler

Örnek 1

Bir torbada renkleri dışında özdeş toplar vardır: 1111 kırmızı ve 99 mor. Torbadan bakmadan bir top çekiliyor. Buna göre çekilen topun mor olma olasılığını kesir, ondalık gösterim ve yüzde olarak yazınız. Kaydı (kesir; ondalık gösterim; yüzde) sırasıyla veriniz ve kesri en sade biçimde yazınız. Soruda veya çözümde verilen grafik ve etiketleri
  • A)
    (920;0,45;%9)\left(\frac{9}{20};0{,}45;\%9\right)
  • B)
    (1120;0,55;%55)\left(\frac{11}{20};0{,}55;\%55\right)
  • C)
    (920;0,45;%55)\left(\frac{9}{20};0{,}45;\%55\right)
  • D)
    (920;0,45;%45)\left(\frac{9}{20};0{,}45;\%45\right)
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Bütün: tüm eş olası sonuçlar): 11+9=2011+9=20
2. Adım (Paydayı 100 yapma): 920=45100\frac{9}{20}=\frac{45}{100}
3. Adım (Üç gösterimi kaydetme): 45100⟹(920;0,45;%45)\frac{45}{100}\Longrightarrow\left(\frac{9}{20};0{,}45;\%45\right)Soruda veya çözümde verilen grafik ve etiketleri
Cevap
(920;0,45;%45)\left(\frac{9}{20};0{,}45;\%45\right)

Örnek 2

Bir çark 1010 eş dilime ayrılmıştır: 33 kırmızı, 11 mor, 44 mavi ve 22 yeşil dilim. Çark çevriliyor ve ok bir dilimde duruyor. Buna göre okun durduğu dilimin hangi renk olma olasılığı en azdır? Soruda veya çözümde verilen grafik ve etiketleri
  • A)
    mavi
  • B)
    mor
  • C)
    kırmızı
  • D)
    yeşil
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Sayıları küçükten büyüğe sıralama): kırmızı:3; mor:1; mavi:4; yes¸il:2⟹mor:1<yes¸il:2<kırmızı:3<mavi:4\text{kırmızı}:3;\ \text{mor}:1;\ \text{mavi}:4;\ \text{yeşil}:2\Longrightarrow\text{mor}:1<\text{yeşil}:2<\text{kırmızı}:3<\text{mavi}:4
2. Adım (İstenen uç sonucu seçme): mor:1<yes¸il:2<kırmızı:3<mavi:4⟹mor\text{mor}:1<\text{yeşil}:2<\text{kırmızı}:3<\text{mavi}:4\Longrightarrow\text{mor}Soruda veya çözümde verilen grafik ve etiketleri
Cevap
mor

Örnek 3

Tabloda 3030 günlük bir ayda dört şehirde kaydedilen ortalama yağışlı gün sayıları verilmiştir. Buna göre L şehrinde bu ayın rastgele seçilen bir gününün yağışlı olma olasılığı olasılık spektrumunda hangi bölgededir? Soruda veya çözümde verilen grafik ve etiketleri
  • A)
    İmkânsız
  • B)
    Çok olası
  • C)
    Kesin
  • D)
    Az olası
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Yağışsız gün sayısı): 30−25=530-25=5
2. Adım (Spektrumdaki bölge): 25>5⟹C¸ok olası25>5\Longrightarrow\text{Çok olası}Soruda veya çözümde verilen grafik ve etiketleri
Cevap
Çok olası

Sık yapılan hatalar

  • Henüz gerçekleşmeyen bir sonucun sıradaki denemede kesin olacağını sanmak.
  • Olasılığı yalnız istenen sonucun sayısıyla belirtmek.

Uygulama ve etkinlik sınırları

Bu sayfadaki sorular veri yorumlama ve matematiksel muhakemeye yöneliktir. Gerçek ortamda veri toplama, araştırma yürütme ve sunum yapma etkinlikleri tamamlanmış sayılmaz.

Çalışmaya devam edin

Sınıf konularına dön