5. sınıf: İşlemlerle Cebirsel Düşünme
İşlem özellikleri, hesaplamayı kolaylaştıran eşdeğer ifadeler kurmamızı sağlar. Bir örüntünün kuralını belirlemek, belirli bir adımı tahmin etmekten daha genel bir ilişki kurmaktır.
Çözüm yaklaşımı
İfadeyi parantez ve işlem önceliğine göre çözümleyin. Bir örüntüde adım numarası ile terimi ayırıp önerdiğiniz kuralı birden fazla adımda kontrol edin.
İlgili kazanımlar
- MAT.5.2.1 Eşitliğin korunumuna ve işlem özelliklerine yönelik çıkarım yapabilme
- MAT.5.2.2 Karşılaştığı günlük hayat ya da matematiksel durumlarda işlem önceliğini yorumlayabilme
- MAT.5.2.3 Sayı ve şekil örüntülerinin kuralına ilişkin muhakeme yapabilme
- MAT.5.2.4 Temel aritmetik işlem içeren durumlardaki algoritmaları yorumlayabilme
Çözümlü örnekler
Örnek 1
Dengedeki bir eşit kollu terazinin her iki kefesine de aynı anda 'lık birer kütle eklendiğinde, sol kefedeki cisminin kütlesi (başlangıçta iken) kaç kilogram olur?

- A)
- B)
- C)
- D)
Çözümü ve cevabı göster
↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.
1. Adım (Her İki Kefeye de Aynı Kütle () Eklendiğinde 'in Değerinin () Değişmeyeceğini Belirleme): Her iki tarafa eşit miktar eklendiğinde 'in değeri değişmez ve kalır.
Kullanılan kural: Eşit kütlelerin her iki kefeye eklenmesi cismin kütlesini değiştirmez.
Bu adımda yapılan işlem:
Cevap
Örnek 2
Bir kenarı birim olan kare şeklindeki modelin içerdiği birim kare sayısı kaçtır?

- A)
- B)
- C)
- D)
Çözümü ve cevabı göster
↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.
1. Adım (Bir sayının karesini bulma): Karenin bir kenarı kendisiyle çarpılır: .
Kullanılan kural: Bir sayının karesi, sayının kendisiyle çarpımıdır.
Bu adımda yapılan işlem:
Cevap
Örnek 3
Kutu başlangıçta 19 TL içerir. Her gün sonunda 4 TL eklenir. Tutar ilk kez 63 TL olduğunda kaç gün tamamlanmıştır?
- A)
- B)
- C)
- D)
Çözümü ve cevabı göster
↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.
1. Adım (Hesap ve yorum): Hedef tutardan başlangıç tutarı çıkarılarak günlerde eklenen toplam bulunur.
İşlem ve sonucu:
2. Adım (Hesap ve yorum): Eklenen toplam günlük artışa bölünür. Günlük artış pozitif olduğundan hedefe ilk ulaşma günü budur.
İşlem ve sonucu:
Cevap
Sık yapılan hatalar
- İşlemleri her zaman yalnız soldan sağa yapmak.
- Örüntüde artış miktarını doğrudan her adımın değeri sanmak.