10. sınıf: Nicelikler Ve Değişimler

Fonksiyonların nitel özellikleri; tanım kümesi, görüntü, işaret, artma-azalma ve dönüşümler üzerinden incelenir. Kural ve grafik aynı fonksiyonun özelliklerini tutarlı biçimde göstermelidir.

Çözüm yaklaşımı

Referans fonksiyonu tanıyın; yatay ve düşey dönüşümleri ayrı uygulayın. Denklem veya eşitsizlik çözümlerini fonksiyonun tanım kümesi ve problem aralığıyla sınırlandırın.

İlgili kazanımlar

  • MAT.10.4.1 Gerçek sayılarda fonksiyon olma şartları ile gerçek sayılarda tanımlı fonksiyonların nitel özelliklerini matematiksel temsillerle değerlendirebilme
  • MAT.10.4.2 Karesel referans fonksiyonun ve bu fonksiyondan türetilen karesel fonksiyonların nitel özelliklerine ilişkin matematiksel muhakeme yapabilme.
  • MAT.10.4.3 Karekök referans fonksiyonunun ve bu fonksiyondan türetilen karekök fonksiyonlarının nitel özelliklerine ilişkin matematiksel muhakeme yapabilme.
  • MAT.10.4.4 Rasyonel referans fonksiyonun ve bu fonksiyondan türetilen rasyonel fonksiyonların nitel özelliklerine ilişkin matematiksel muhakeme yapabilme.
  • MAT.10.4.5 Doğrusal, karesel, karekök ve rasyonel referans fonksiyonlar ile bu fonksiyonlardan türetilebilen fonksiyonların ters fonksiyonlarına dair çıkarım yapabilme
  • MAT.10.4.6 Doğrusal, karesel, karekök, rasyonel referans fonksiyonlar ve bunlardan türetilen fonksiyonlarla ifade edilebilen denklem ve eşitsizlikler içeren problemleri çözebilme

Çözümlü örnekler

Örnek 1

g(x)=4x−3+2g(x)=\frac{4}{x-3}+2 Fonksiyonun en geniş reel tanım kümesi hangisidir? Soruda veya çözümde verilen grafik ve etiketleri
  • A)
    R\mathbb{R}
  • B)
    R∖{4}\mathbb{R}\setminus\{4\}
  • C)
    R∖{2}\mathbb{R}\setminus\{2\}
  • D)
    R∖{3}\mathbb{R}\setminus\{3\}
  • E)
    R∖{1}\mathbb{R}\setminus\{1\}
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Paydanın sıfır olduğu değeri dışlama): Paydanın sıfır olduğu değeri dışlama. x−3≠0⟺x≠3⟺Dg=R∖{3}x-3\neq0\Longleftrightarrow x\neq3\Longleftrightarrow D_g=\mathbb{R}\setminus\{3\}
Cevap
R∖{3}\mathbb{R}\setminus\{3\}

Örnek 2

Gerçek sayılarda tanımlı f(x)=−2(x+1)2−2f(x) = -2(x + 1)^2 - 2 parabolünün tepe noktasının koordinatları aşağıdakilerden hangisidir? Soruda veya çözümde verilen grafik ve etiketleri
  • A)
    (0,−2)(0, -2)
  • B)
    (−1,−3)(-1, -3)
  • C)
    (1,−2)(1, -2)
  • D)
    (−1,−1)(-1, -1)
  • E)
    (−1,−2)(-1, -2)
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Tepe noktasını okuma): Tepe noktasını okuma. f(x)=−2(x+1)2−2⟹T=(−1,−2)f(x)=-2(x + 1)^2 - 2\Longrightarrow T=(-1, -2)
Cevap
(−1,−2)(-1, -2)

Örnek 3

f(x)=2x+4+2f(x)=2\sqrt{x+4}+2 ve g(x)=−4x+4+2g(x)=-4\sqrt{x+4}+2 eğrileri üzerinde A(0,f(0))A(0,f(0)), B(0,g(0))B(0,g(0)), C(12,g(12))C(12,g(12)) ve D(12,f(12))D(12,f(12)) noktaları işaretlenmiştir. AB ve DC düşey paralel kenarlardır. ABCD yamuğunun alanını bulunuz. Soruda veya çözümde verilen grafik ve etiketleri
  • A)
    217 birim2217\text{ birim}^2
  • B)
    214 birim2214\text{ birim}^2
  • C)
    215 birim2215\text{ birim}^2
  • D)
    216 birim2216\text{ birim}^2
  • E)
    218 birim2218\text{ birim}^2
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Birinci apsisteki değerleri bulma): Birinci apsisteki değerleri bulma. f(0)=24+2=6,g(0)=−44+2=−6f(0)=2\sqrt{4}+2=6,\quad g(0)=-4\sqrt{4}+2=-6
2. Adım (İkinci apsisteki değerleri bulma): İkinci apsisteki değerleri bulma. f(12)=212+4+2=10,g(12)=−412+4+2=−14f(12)=2\sqrt{12+4}+2=10,\quad g(12)=-4\sqrt{12+4}+2=-14
3. Adım (İki paralel kenarın uzunlukları): İki paralel kenarın uzunlukları. AB=(6)−(−6)=12,DC=(10)−(−14)=24AB=(6)-(-6)=12,\quad DC=(10)-(-14)=24
4. Adım (Yamuk alanını hesaplama): Yamuk alanını hesaplama. Alan=(12+24)⋅122 birim2=216 birim2\text{Alan}=\frac{(12+24)\cdot12}{2}\text{ birim}^2=216\text{ birim}^2
Cevap
216 birim2216\text{ birim}^2

Sık yapılan hatalar

  • Yatay ötelemenin işaretini düşey ötelemeyle aynı okumak.
  • Karekök veya rasyonel ifadede tanım kümesini kontrol etmemek.

Çalışmaya devam edin

Sınıf konularına dön