10. sınıf: Elektrik

Devreyi bağlantı noktalarıyla çözme

Akım, enerji ve güvenlik

İlgili kazanımlar

• FİZ.10.3.1 Basit elektrik devresinde potansiyel fark, elektrik akımı ve direnç kavramlarının tanımına ilişkin analojik akıl yürütebilme
• FİZ.10.3.2 Elektrik yükünün hareketi üzerinden elektrik akımı kavramını çözümleyebilme
• FİZ.10.3.3 Ohm Yasası ile ilgili tümevarımsal akıl yürütebilme
• FİZ.10.3.4 Dirençlerin bağlanma türüne göre eşdeğer dirence ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
• FİZ.10.3.5 Üreteçlerin bağlanma türüne göre devreye sağladıkları potansiyel farka ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
• FİZ.10.3.6 Elektrik akımının oluşturabileceği tehlikelere karşı alınması gereken önlemlerle ilgili bilgi toplayabilme
• FİZ.10.3.7 Topraklama olayının önemini sorgulayabilme

Çözümlü örnekler

Örnek 2

Şekildeki devrede büyüklüğü $2\ \Omega$ olan direncin üzerinden $5\ \text{A}$ akım geçmektedir. Buna göre üretecin uçları arasına bağlanan voltmetrenin gösterdiği değer kaç V'tur? (Üretecin iç direnci ihmal edilecektir.)

• A)
  $\frac{2}{5}\ \text{V}$
• B)
  $12\ \text{V}$
• C)
  $20\ \text{V}$
• D)
  $\frac{5}{2}\ \text{V}$
• E)
  $10\ \text{V}$

Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Fiziksel bağıntı ve aritmetik): $$5\ \text{A}\cdot 2\ \Omega=10\ \text{V}$$

Cevap

$10\ \text{V}$

Örnek 3

Şekildeki devrede $R_1=6\ \Omega$, $R_2=5\ \Omega$, $R_3=2\ \Omega$ dirençleri seri bağlıdır. $R_3$ direncinin uçları arasına bağlanan voltmetre $2\ \text{V}$ değerini göstermektedir. Buna göre ampermetrenin gösterdiği değer $I$ ve üretecin potansiyel farkı $V$ sırasıyla nedir? (Üretecin iç direnci ihmal edilecektir.)

• A)
  $\left(1\ \text{A};2\ \text{V}\right)$
• B)
  $\left(1\ \text{A};11\ \text{V}\right)$
• C)
  $\left(2\ \text{A};13\ \text{V}\right)$
• D)
  $\left(\frac{2}{13}\ \text{A};2\ \text{V}\right)$
• E)
  $\left(1\ \text{A};13\ \text{V}\right)$

Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Fiziksel bağıntı ve aritmetik): $$\frac{2}{2}=1$$

2. Adım (Fiziksel bağıntı ve aritmetik): $$6+5+2=13$$

3. Adım (Fiziksel bağıntı ve aritmetik): $$\left(1\ \text{A};1\ \text{A}\cdot 13\ \Omega\right)\Longrightarrow \left(1\ \text{A};13\ \text{V}\right)$$

Cevap

$\left(1\ \text{A};13\ \text{V}\right)$

Sık yapılan hatalar

• Seri bağlı her dirençte gerilimi eşit kabul etmek.
• Paralel kolların akımlarını dirençlerden bağımsız eşitlemek.
• Kilovatsaat birimini güç birimi sanmak.

Uygulama ve etkinlik sınırları

Devre kurma ve elektrik güvenliği uygulamaları bu sayfada fiziksel olarak yapılmaz; gerçek elektrik tesisatında uygulama önerisi verilmez.

Çalışmaya devam edin