ZenOkul

11. sınıf Felsefe: Edebiyat ve Felsefe

Edebî bir metin, insan ve değer sorunlarını karakterler, anlatıcı ve olaylar üzerinden görünür kılabilir. Karakterin sözü ile metnin savunduğu görüş aynı değildir.

Nasıl çalışmalı?

Felsefi problemi metindeki durumla ilişkilendirin. Anlatıcı, karakter ve yorumcunun seslerini ayırarak yorumun dayandığı ifadeyi gösterin.

Hazır örneklerin kapsamı

Seçilen soruların ilişkili olduğu hedefler: Edebiyat felsefe ilişkisi ile ilgili soru ve problemleri anlayabilme / Edebiyat felsefe ilişkisi ile ilgili felsefi düşünce ortaya koyabilme Bu hedeflerin bütün uygulama ve performans boyutları bu örneklerle ölçülmez.

İlgili kazanımlar

  • FEL.11.4.1 Edebiyat felsefe ilişkisi ile ilgili soru ve problemleri anlayabilme
  • FEL.11.4.2 Edebiyat felsefe ilişkisi ile ilgili felsefi düşünce ortaya koyabilme

Çözümlü örnekler

Örnek 1

Ünitedeki karşılaştırmaya göre aşağıdaki özelliklerden hangileri felsefeyi edebiyattan ayıran yönlerdendir? I. Soyut ve kavramsal bir dil kullanır. II. Biçimi ve anlatımı içerikten daha çok ön plana çıkarır. III. Canlı ve betimleyici bir anlatım kullanır. IV. Ortaya konan eserlerle evrenseli yakalar, zaman ve mekân sınırlarını aşar.
  • A)
    I ve III
  • B)
    I ve IV
  • C)
    II, III ve IV
  • D)
    Yalnız I
  • E)
    Yalnız II
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Ünitedeki karşılaştırmada bu özellik felsefeyi edebiyattan ayıran yönler arasında yer alır. I: U¨nitedeki kars¸ılas¸tırmaya go¨re as¸ag˘ıdaki o¨zelliklerden hangilerifelsefeyi edebiyattan ayıran yo¨nlerdendir?Soyut ve kavramsal bir dil kullanır.⟹felsefe\begin{gathered}\text{I: Ünitedeki karşılaştırmaya göre aşağıdaki özelliklerden hangileri}\\\text{felsefeyi edebiyattan ayıran yönlerdendir?}\\\text{Soyut ve kavramsal bir dil kullanır.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{felsefe}
2. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Ünitedeki karşılaştırmada bu özellik edebiyatı felsefeden ayıran yönler arasında yer alır. II: U¨nitedeki kars¸ılas¸tırmaya go¨re as¸ag˘ıdaki o¨zelliklerden hangilerifelsefeyi edebiyattan ayıran yo¨nlerdendir?Bic¸imi ve anlatımı ic¸erikten daha c¸ok o¨n plana c¸ıkarır.⟹edebiyat\begin{gathered}\text{II: Ünitedeki karşılaştırmaya göre aşağıdaki özelliklerden hangileri}\\\text{felsefeyi edebiyattan ayıran yönlerdendir?}\\\text{Biçimi ve anlatımı içerikten daha çok ön plana çıkarır.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{edebiyat}
3. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Ünitedeki karşılaştırmada bu özellik edebiyatı felsefeden ayıran yönler arasında yer alır. III: U¨nitedeki kars¸ılas¸tırmaya go¨re as¸ag˘ıdaki o¨zelliklerden hangilerifelsefeyi edebiyattan ayıran yo¨nlerdendir?Canlı ve betimleyici bir anlatım kullanır.⟹edebiyat\begin{gathered}\text{III: Ünitedeki karşılaştırmaya göre aşağıdaki özelliklerden hangileri}\\\text{felsefeyi edebiyattan ayıran yönlerdendir?}\\\text{Canlı ve betimleyici bir anlatım kullanır.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{edebiyat}
4. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Ünitedeki karşılaştırmada bu özellik edebiyat ile felsefenin ortaklaştığı noktalar arasında yer alır. IV: U¨nitedeki kars¸ılas¸tırmaya go¨re as¸ag˘ıdaki o¨zelliklerden hangilerifelsefeyi edebiyattan ayıran yo¨nlerdendir?Ortaya konan eserlerle evrenseli yakalar, zaman ve mekaˆn sınırlarınıas¸ar.⟹ortak\begin{gathered}\text{IV: Ünitedeki karşılaştırmaya göre aşağıdaki özelliklerden hangileri}\\\text{felsefeyi edebiyattan ayıran yönlerdendir?}\\\text{Ortaya konan eserlerle evrenseli yakalar, zaman ve mekân sınırlarını}\\\text{aşar.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{ortak}
5. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Ünitedeki karşılaştırmada sorulan gruba giren özellikler birlikte seçilir. I: felsefe, II: edebiyat, III: edebiyat, IV: ortak⟹Yalnız I\text{I: felsefe},\ \text{II: edebiyat},\ \text{III: edebiyat},\ \text{IV: ortak}\Longrightarrow \text{Yalnız I}
Cevap
Yalnız I

Örnek 2

Ünitede edebiyat ve felsefe ilişkisi bağlamında anılan bir düşünürle ilgili şu bilgi veriliyor: Sanatı gerçeğin bir kopyası sayar ve sanatla uğraşmanın insanı hakikatten uzaklaştırdığını düşünür. Bu düşünür kimdir?
  • A)
    Wilhelm von Humboldt
  • B)
    Platon
  • C)
    Iris Murdoch
  • D)
    Jacques Derrida
  • E)
    Voltaire
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Bilgideki temel düşünce, ünitede Platon için verilen görüştür. U¨nitede edebiyat ve felsefe ilis¸kisi bag˘lamında anılan bir du¨s¸u¨nu¨rleilgili s¸u bilgi veriliyor: Sanatı gerc¸eg˘in bir kopyası sayar ve sanatlaug˘ras¸manın insanı hakikatten uzaklas¸tırdıg˘ını du¨s¸u¨nu¨r. Bu du¨s¸u¨nu¨rkimdir?⟹Platon\begin{gathered}\text{Ünitede edebiyat ve felsefe ilişkisi bağlamında anılan bir düşünürle}\\\text{ilgili şu bilgi veriliyor: Sanatı gerçeğin bir kopyası sayar ve sanatla}\\\text{uğraşmanın insanı hakikatten uzaklaştırdığını düşünür. Bu düşünür}\\\text{kimdir?}\end{gathered}\Longrightarrow \text{Platon}
Cevap
Platon

Örnek 3

Edebiyatla ilgili aşağıdaki sorulardan hangileri edebiyat ile felsefe ilişkisine dair felsefi bir sorudur? I. Bir masalın sesli okunması ortalama kaç dakika sürer? II. Okulumuzdaki öğrencilerin yüzde kaçı ayda en az bir roman okumaktadır? III. Hayal gücüyle kurulan bir hikâye insanın kendini anlamasına nasıl katkı sağlar?
  • A)
    I, II ve III
  • B)
    Yalnız I
  • C)
    II ve III
  • D)
    Yalnız II
  • E)
    Yalnız III
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Soru, sayım, anket ya da kayıt incelemesiyle yanıtlanabilecek olgusal bir konuyu sorar. I: Edebiyatla ilgili as¸ag˘ıdaki sorulardan hangileri edebiyat ile felsefeilis¸kisine dair felsefi bir sorudur?Bir masalın sesli okunması ortalama kac¸ dakika su¨rer?⟹olgusal\begin{gathered}\text{I: Edebiyatla ilgili aşağıdaki sorulardan hangileri edebiyat ile felsefe}\\\text{ilişkisine dair felsefi bir sorudur?}\\\text{Bir masalın sesli okunması ortalama kaç dakika sürer?}\end{gathered}\Longrightarrow \text{olgusal}
2. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Soru, sayım, anket ya da kayıt incelemesiyle yanıtlanabilecek olgusal bir konuyu sorar. II: Edebiyatla ilgili as¸ag˘ıdaki sorulardan hangileri edebiyat ilefelsefe ilis¸kisine dair felsefi bir sorudur?Okulumuzdaki o¨g˘rencilerin yu¨zde kac¸ı ayda en az bir roman okumaktadır?⟹olgusal\begin{gathered}\text{II: Edebiyatla ilgili aşağıdaki sorulardan hangileri edebiyat ile}\\\text{felsefe ilişkisine dair felsefi bir sorudur?}\\\text{Okulumuzdaki öğrencilerin yüzde kaçı ayda en az bir roman okumaktadır?}\end{gathered}\Longrightarrow \text{olgusal}
3. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Soru, edebiyatın felsefi değeri, hakikatle bağı ya da felsefenin edebî anlatımla ilişkisi gibi gözlem ve sayımla yanıtlanamayan bir sorunu sorgular. III: Edebiyatla ilgili as¸ag˘ıdaki sorulardan hangileri edebiyat ilefelsefe ilis¸kisine dair felsefi bir sorudur?Hayal gu¨cu¨yle kurulan bir hikaˆye insanın kendini anlamasına nasıl katkısag˘lar?⟹felsefi\begin{gathered}\text{III: Edebiyatla ilgili aşağıdaki sorulardan hangileri edebiyat ile}\\\text{felsefe ilişkisine dair felsefi bir sorudur?}\\\text{Hayal gücüyle kurulan bir hikâye insanın kendini anlamasına nasıl katkı}\\\text{sağlar?}\end{gathered}\Longrightarrow \text{felsefi}
4. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Edebiyat ile felsefe ilişkisine dair felsefi sorular birlikte seçilir. I: olgusal, II: olgusal, III: felsefi⟹Yalnız III\text{I: olgusal},\ \text{II: olgusal},\ \text{III: felsefi}\Longrightarrow \text{Yalnız III}
Cevap
Yalnız III

Sık yapılan hatalar

  • Bir karakterin yargısını doğrudan yazarın felsefi görüşü saymak.

Uygulama ve etkinlik sınırları

Sorular kavram, problem ve argüman yorumlama çalışması sağlar. Açık tartışma, özgün felsefi metin yazma ve savunma performansının tamamını ölçmez. Farklı görüşleri çözümlemek bu görüşleri benimsemek anlamına gelmez.

Çalışmaya devam edin

Öğrenci alanında çalışÖğretmen alanında hazırla
Sınıf konularına dön