11. sınıf Felsefe: Çevre Sorunları ve Felsefe

Çevre sorunlarına felsefi yaklaşım, insanın diğer canlılara ve gelecek kuşaklara karşı sorumluluğunu sorgular. Sorunun teknik boyutu ile değer boyutu birlikte ama ayrı gerekçelerle incelenir.

Nasıl çalışmalı?

Metindeki değer önceliğini ve çıkar çatışmasını bulun. Bir önerinin kimleri ve hangi zaman aralığını gözettiğini açıklayın.

Hazır örneklerin kapsamı

Seçilen soruların ilişkili olduğu hedefler: Çevre ile ilgili felsefi soru ve problemleri anlayabilme / Çevre sorunlarıyla ilgili felsefi düşünce ortaya koyabilme Bu hedeflerin bütün uygulama ve performans boyutları bu örneklerle ölçülmez.

İlgili kazanımlar

  • FEL.11.1.1 Çevre ile ilgili felsefi soru ve problemleri anlayabilme
  • FEL.11.1.2 Çevre sorunlarıyla ilgili felsefi düşünce ortaya koyabilme

Çözümlü örnekler

Örnek 1

Çevreyle ilgili aşağıdaki sorulardan hangileri felsefi bir soru niteliğindedir? I. Halkın yüzde kaçı mercan resiflerini korunmaya değer bulmaktadır? II. Nehirler insan algılamasa da var olmaya devam eder mi? III. İnsanın sulak alanlara karşı ahlaki bir sorumluluğu var mıdır?
  • A)
    I ve III
  • B)
    Yalnız II
  • C)
    I ve II
  • D)
    II ve III
  • E)
    Yalnız I
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Soru, gözlem, ölçüm ve araştırmayla yanıtlanabilecek olgusal bir konuyu sorar. I: C¸evreyle ilgili as¸ag˘ıdaki sorulardan hangileri felsefi bir sorunitelig˘indedir?Halkın yu¨zde kac¸ı mercan resiflerini korunmaya deg˘er bulmaktadır?⟹olgusal\begin{gathered}\text{I: Çevreyle ilgili aşağıdaki sorulardan hangileri felsefi bir soru}\\\text{niteliğindedir?}\\\text{Halkın yüzde kaçı mercan resiflerini korunmaya değer bulmaktadır?}\end{gathered}\Longrightarrow \text{olgusal}
2. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Soru, değer ya da ahlaki sorumluluk gibi gözlem ve ölçümle kesin olarak yanıtlanamayan bir sorunu sorgular. II: C¸evreyle ilgili as¸ag˘ıdaki sorulardan hangileri felsefi bir sorunitelig˘indedir?Nehirler insan algılamasa da var olmaya devam eder mi?⟹felsefi\begin{gathered}\text{II: Çevreyle ilgili aşağıdaki sorulardan hangileri felsefi bir soru}\\\text{niteliğindedir?}\\\text{Nehirler insan algılamasa da var olmaya devam eder mi?}\end{gathered}\Longrightarrow \text{felsefi}
3. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Soru, değer ya da ahlaki sorumluluk gibi gözlem ve ölçümle kesin olarak yanıtlanamayan bir sorunu sorgular. III: C¸evreyle ilgili as¸ag˘ıdaki sorulardan hangileri felsefi bir sorunitelig˘indedir?I˙nsanın sulak alanlara kars¸ı ahlaki bir sorumlulug˘u var mıdır?⟹felsefi\begin{gathered}\text{III: Çevreyle ilgili aşağıdaki sorulardan hangileri felsefi bir soru}\\\text{niteliğindedir?}\\\text{İnsanın sulak alanlara karşı ahlaki bir sorumluluğu var mıdır?}\end{gathered}\Longrightarrow \text{felsefi}
4. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Felsefi nitelikteki sorular birlikte seçilir. I: olgusal, II: felsefi, III: felsefi⟹II ve III\text{I: olgusal},\ \text{II: felsefi},\ \text{III: felsefi}\Longrightarrow \text{II ve III}
Cevap
II ve III

Örnek 2

Çevre etiği yaklaşımlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangilerinde ilke doğru yaklaşıma atfedilmiştir? I. Çevre merkezci yaklaşıma göre ekosistem, canlı ve cansız bütün öğeleriyle birlikte ahlaki ilginin konusudur. II. İnsan merkezci yaklaşıma göre değer bakımından insan, bütün canlıların üstünde yer alır. III. Canlı merkezci yaklaşıma göre ahlaki ilginin sınırını canlı olmak belirler; cansız doğa bu sınırın dışında kalır.
  • A)
    I ve II
  • B)
    I, II ve III
  • C)
    II ve III
  • D)
    Yalnız II
  • E)
    Yalnız I
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Bu ilke çevre merkezci yaklaşıma aittir; ifadede çevre merkezci yaklaşıma atfedilmiştir. I: C¸evre etig˘i yaklas¸ımlarıyla ilgili as¸ag˘ıdaki ifadelerden hangilerindeilke dog˘ru yaklas¸ıma atfedilmis¸tir?C¸evre merkezci yaklas¸ıma go¨re ekosistem, canlı ve cansız bu¨tu¨no¨g˘eleriyle birlikte ahlaki ilginin konusudur.⟹dog˘ru\begin{gathered}\text{I: Çevre etiği yaklaşımlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangilerinde}\\\text{ilke doğru yaklaşıma atfedilmiştir?}\\\text{Çevre merkezci yaklaşıma göre ekosistem, canlı ve cansız bütün}\\\text{öğeleriyle birlikte ahlaki ilginin konusudur.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{doğru}
2. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Bu ilke insan merkezci yaklaşıma aittir; ifadede insan merkezci yaklaşıma atfedilmiştir. II: C¸evre etig˘i yaklas¸ımlarıyla ilgili as¸ag˘ıdaki ifadelerdenhangilerinde ilke dog˘ru yaklas¸ıma atfedilmis¸tir?I˙nsan merkezci yaklas¸ıma go¨re deg˘er bakımından insan, bu¨tu¨n canlılarınu¨stu¨nde yer alır.⟹dog˘ru\begin{gathered}\text{II: Çevre etiği yaklaşımlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden}\\\text{hangilerinde ilke doğru yaklaşıma atfedilmiştir?}\\\text{İnsan merkezci yaklaşıma göre değer bakımından insan, bütün canlıların}\\\text{üstünde yer alır.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{doğru}
3. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Bu ilke canlı merkezci yaklaşıma aittir; ifadede canlı merkezci yaklaşıma atfedilmiştir. III: C¸evre etig˘i yaklas¸ımlarıyla ilgili as¸ag˘ıdaki ifadelerdenhangilerinde ilke dog˘ru yaklas¸ıma atfedilmis¸tir?Canlı merkezci yaklas¸ıma go¨re ahlaki ilginin sınırını canlı olmakbelirler; cansız dog˘a bu sınırın dıs¸ında kalır.⟹dog˘ru\begin{gathered}\text{III: Çevre etiği yaklaşımlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden}\\\text{hangilerinde ilke doğru yaklaşıma atfedilmiştir?}\\\text{Canlı merkezci yaklaşıma göre ahlaki ilginin sınırını canlı olmak}\\\text{belirler; cansız doğa bu sınırın dışında kalır.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{doğru}
4. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): İlkenin kendi yaklaşımına atfedildiği ifadeler birlikte seçilir. I: dog˘ru, II: dog˘ru, III: dog˘ru⟹I, II ve III\text{I: doğru},\ \text{II: doğru},\ \text{III: doğru}\Longrightarrow \text{I, II ve III}
Cevap
I, II ve III

Örnek 3

Çevreyle ilgili şu felsefi soru felsefenin hangi alanının temel sorunlarındandır? Bir insanın mercan resiflerini güzel bulması evrensel bir yargı olabilir mi?
  • A)
    Varlık felsefesi
  • B)
    Estetik
  • C)
    Ahlak felsefesi
  • D)
    Bilgi felsefesi
  • E)
    Siyaset felsefesi
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Sorudaki anahtar ifade, sorunun hangi felsefi problemi sorguladığını gösterir. C¸evreyle ilgili s¸u felsefi soru felsefenin hangi alanının temelsorunlarındandır? Bir insanın mercan resiflerini gu¨zel bulması evrenselbir yargı olabilir mi?⟹gu¨zellig˘in o¨lc¸u¨tu¨\begin{gathered}\text{Çevreyle ilgili şu felsefi soru felsefenin hangi alanının temel}\\\text{sorunlarındandır? Bir insanın mercan resiflerini güzel bulması evrensel}\\\text{bir yargı olabilir mi?}\end{gathered}\Longrightarrow \text{güzelliğin ölçütü}
2. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Bu problem, adı verilen felsefe alanının temel sorunları arasında yer alır. gu¨zellig˘in o¨lc¸u¨tu¨⟹Estetik\text{güzelliğin ölçütü}\Longrightarrow \text{Estetik}
Cevap
Estetik

Sık yapılan hatalar

  • Ekonomik yararın tek başına bütün çevresel tercihleri haklı çıkardığını varsaymak.

Uygulama ve etkinlik sınırları

Sorular kavram, problem ve argüman yorumlama çalışması sağlar. Açık tartışma, özgün felsefi metin yazma ve savunma performansının tamamını ölçmez. Farklı görüşleri çözümlemek bu görüşleri benimsemek anlamına gelmez.

Çalışmaya devam edin

Sınıf konularına dön