11. sınıf Felsefe: Akıl ve İnanç

Akıl ve inanç ilişkisi farklı düşünce geleneklerinde farklı temellendirmelerle ele alınır. İki yaklaşımı karşılaştırmak için önce kullandıkları kavramların anlamı açıklanmalıdır.

Nasıl çalışmalı?

Metnin akla ve inanca hangi rolü verdiğini belirleyin. Uyumluluk ya da gerilim iddiasını destekleyen gerekçeyi doğrudan metinde arayın.

Hazır örneklerin kapsamı

Seçilen soruların ilişkili olduğu hedefler: Akıl-inanç ilişkisiyle ilgili felsefi soru ve problemleri anlayabilme / Akıl-inanç ilişkisiyle ilgili felsefi düşünce ortaya koyabilme Bu hedeflerin bütün uygulama ve performans boyutları bu örneklerle ölçülmez.

İlgili kazanımlar

FEL.11.3.1 Akıl-inanç ilişkisiyle ilgili felsefi soru ve problemleri anlayabilme
FEL.11.3.2 Akıl-inanç ilişkisiyle ilgili felsefi düşünce ortaya koyabilme

Çözümlü örnekler

Örnek 1

Akıl-inanç ilişkisinde kullanılan bir kavram için ünitede şu açıklama yer alır: Arapça kökenli; güven, samimiyet ve teslimiyet içeren koşulsuz bağlılık. Bu kavram hangisidir?

A)
Fideizm
B)
Akıl
C)
İman
D)
Bilgi
E)
Gönül

Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Ünitede iman, Arapça kökenli ve güven, samimiyet, teslimiyet anlamları taşıyan bir bağlılık olarak açıklanır.

\text{Arapça kökenli; güven, samimiyet ve teslimiyet içeren koşulsuz bağlılık}\Longrightarrow \text{İman}

Cevap

İman

Örnek 2

Ünitede akıl-inanç ilişkisine yönelik üç görüş ele alınır. Aşağıdaki düşünceleri, onları savunan görüşlerle eşleştiriniz. I. İnanç akıldan önce gelse de dinî doğruları anlamada akıl rehberdir. II. Akla uygun kanıtlar dışında hiçbir şey inanca dayanak olamaz. III. Akıl ile inanç arasında çelişki vardır. a) Akıl-inanç birlikteliğini savunan görüş. b) Fideizm. c) Gönül kavramını öne çıkaran görüş.

A)
I-c, II-a, III-b
B)
I-b, II-a, III-c
C)
I-a, II-c, III-b
D)
I-a, II-b, III-c
E)
I-b, II-c, III-a

Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Ünitede bu ılımlı görüş, Tanrı'ya varışta gönlü aracı sayar ama aklın rehberliğini de kabul eder.

\begin{gathered}\text{I: Ünitede akıl-inanç ilişkisine yönelik üç görüş ele alınır. Aşağıdaki}\\\text{düşünceleri, onları savunan görüşlerle eşleştiriniz.}\\\text{İnanç akıldan önce gelse de dinî doğruları anlamada akıl rehberdir.}\\\text{Harflenmiş açıklamalar:}\\\text{a) Akıl-inanç birlikteliğini savunan görüş.}\\\text{b) Fideizm.}\\\text{c) Gönül kavramını öne çıkaran görüş.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{c}

2. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Ünitede bu görüş, inancın akla uygun temellere ve kanıtlara dayandırılması gerektiğini savunur.

\begin{gathered}\text{II: Ünitede akıl-inanç ilişkisine yönelik üç görüş ele alınır. Aşağıdaki}\\\text{düşünceleri, onları savunan görüşlerle eşleştiriniz.}\\\text{Akla uygun kanıtlar dışında hiçbir şey inanca dayanak olamaz.}\\\text{Harflenmiş açıklamalar:}\\\text{a) Akıl-inanç birlikteliğini savunan görüş.}\\\text{b) Fideizm.}\\\text{c) Gönül kavramını öne çıkaran görüş.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{a}

3. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Ünitede fideizm, aklın sınırlı olduğunu, inancın aklı aştığını ve mantıksal temellendirmeye tabi tutulamayacağını savunur.

\begin{gathered}\text{III: Ünitede akıl-inanç ilişkisine yönelik üç görüş ele alınır.}\\\text{Aşağıdaki düşünceleri, onları savunan görüşlerle eşleştiriniz.}\\\text{Akıl ile inanç arasında çelişki vardır.}\\\text{Harflenmiş açıklamalar:}\\\text{a) Akıl-inanç birlikteliğini savunan görüş.}\\\text{b) Fideizm.}\\\text{c) Gönül kavramını öne çıkaran görüş.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{b}

4. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Her düşünce, onu savunan görüşle eşleştirilir.

\text{I: c},\ \text{II: a},\ \text{III: b}\Longrightarrow \text{I-c, II-a, III-b}

Cevap

I-c, II-a, III-b

Örnek 3

Aşağıdaki kurgusal cümlelerin hangilerinde inanmak, bir önermeyi doğru kabul etme anlamında kullanılmıştır? I. Sena, maçın ertelendiğine hâlâ inanıyor. II. Duru, öğretmenine hâlâ inanıyor. III. Aras, takım arkadaşına kesinlikle inanıyor.

A)
Yalnız II
B)
I ve III
C)
Yalnız I
D)
Yalnız III
E)
I, II ve III

Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Burada inanmak bir önermenin doğru olduğunu kabul etmek anlamındadır; önermeyi kabul etmedir.

\begin{gathered}\text{I: Aşağıdaki kurgusal cümlelerin hangilerinde inanmak, bir önermeyi}\\\text{doğru kabul etme anlamında kullanılmıştır?}\\\text{Sena, maçın ertelendiğine hâlâ inanıyor.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{önerme}

2. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Burada inanmak birine güvenmek ve ona bağlanmak anlamındadır; güven ve bağlanmadır.

\begin{gathered}\text{II: Aşağıdaki kurgusal cümlelerin hangilerinde inanmak, bir önermeyi}\\\text{doğru kabul etme anlamında kullanılmıştır?}\\\text{Duru, öğretmenine hâlâ inanıyor.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{güven}

3. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Burada inanmak birine güvenmek ve ona bağlanmak anlamındadır; güven ve bağlanmadır.

\begin{gathered}\text{III: Aşağıdaki kurgusal cümlelerin hangilerinde inanmak, bir önermeyi}\\\text{doğru kabul etme anlamında kullanılmıştır?}\\\text{Aras, takım arkadaşına kesinlikle inanıyor.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{güven}

4. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Sorulan anlamda kullanılan cümleler birlikte seçilir.

\text{I: önerme},\ \text{II: güven},\ \text{III: güven}\Longrightarrow \text{Yalnız I}

Cevap

Yalnız I

Sık yapılan hatalar

Bütün düşünürlerin akıl ve inanç sözcüklerini aynı anlamda kullandığını varsaymak.

Uygulama ve etkinlik sınırları

Sorular kavram, problem ve argüman yorumlama çalışması sağlar. Açık tartışma, özgün felsefi metin yazma ve savunma performansının tamamını ölçmez. Farklı görüşleri çözümlemek bu görüşleri benimsemek anlamına gelmez.

Çalışmaya devam edin

Öğrenci alanında çalış Öğretmen alanında hazırla

Sınıf konularına dön