10. sınıf Felsefe: Varlık Felsefesi

Varlık felsefesi, neyin var olduğunu ve var olmanın ne anlama geldiğini araştırır. Bir görüşün maddeye ya da düşünceye verdiği öncelik, örneğe getirdiği açıklamayı etkiler.

Nasıl çalışmalı?

Metindeki temel varlık kabulünü bulun. Görüşleri ortak bir probleme verdikleri cevap üzerinden karşılaştırın; yalnız düşünür adıyla karar vermeyin.

Hazır örneklerin kapsamı

Seçilen soruların ilişkili olduğu hedefler: Varlık felsefesinin konusunu, kavramlarını ve problemlerini muhakeme edebilme Bu hedeflerin bütün uygulama ve performans boyutları bu örneklerle ölçülmez.

İlgili kazanımlar

FEL.10.3.1 Varlık felsefesinin konusunu, kavramlarını ve problemlerini muhakeme edebilme

Çözümlü örnekler

Örnek 1

Varlık felsefesinde kullanılan bir kavram şöyle tanımlanmaktadır: boşlukta yer tutan ve tartılabilen cisimsel şey. Bu tanım hangi kavrama aittir?

A)
Öz
B)
Fenomen
C)
İdea
D)
Oluş
E)
Madde

Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Tanımdaki yer tutan cisimsel şey vurgusu, bu tanımın varlık felsefesinde Madde kavramına ait olduğunu gösterir.

\begin{gathered}\text{Varlık felsefesinde kullanılan bir kavram şöyle tanımlanmaktadır:}\\\text{boşlukta yer tutan ve tartılabilen cisimsel şey. Bu tanım hangi kavrama}\\\text{aittir?}\end{gathered}\Longrightarrow \text{Madde}

Cevap

Madde

Örnek 2

Aşağıda numaralandırılmış kavramları harflendirilmiş tanımlarla eşleştiriniz. I. Töz. II. Varoluş. III. İdea. a) Var olmak için başka hiçbir şeye ihtiyaç duymayan temel varlık. b) Duyuların değil aklın kavradığı, değişmeyen asıl gerçeklik. c) Bir varlığın fiilen var olarak kendini gerçekleştirmesi.

A)
I-b, II-a, III-c
B)
I-a, II-c, III-b
C)
I-b, II-c, III-a
D)
I-a, II-b, III-c
E)
I-c, II-a, III-b

Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Töz kavramının tanımı: kendi başına var olan.

\begin{gathered}\text{I: Töz.}\\\text{Harflenmiş açıklamalar:}\\\text{a) Var olmak için başka hiçbir şeye ihtiyaç duymayan temel varlık.}\\\text{b) Duyuların değil aklın kavradığı, değişmeyen asıl gerçeklik.}\\\text{c) Bir varlığın fiilen var olarak kendini gerçekleştirmesi.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{a}

2. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Varoluş kavramının tanımı: kendini gerçekleştirme.

\begin{gathered}\text{II: Varoluş.}\\\text{Harflenmiş açıklamalar:}\\\text{a) Var olmak için başka hiçbir şeye ihtiyaç duymayan temel varlık.}\\\text{b) Duyuların değil aklın kavradığı, değişmeyen asıl gerçeklik.}\\\text{c) Bir varlığın fiilen var olarak kendini gerçekleştirmesi.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{c}

3. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): İdea kavramının tanımı: aklın kavradığı asıl gerçeklik.

\begin{gathered}\text{III: İdea.}\\\text{Harflenmiş açıklamalar:}\\\text{a) Var olmak için başka hiçbir şeye ihtiyaç duymayan temel varlık.}\\\text{b) Duyuların değil aklın kavradığı, değişmeyen asıl gerçeklik.}\\\text{c) Bir varlığın fiilen var olarak kendini gerçekleştirmesi.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{b}

4. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Her kavram kendi tanımıyla eşleştirildiğinde cevap elde edilir.

\text{I: a},\ \text{II: c},\ \text{III: b}\Longrightarrow \text{I-a, II-c, III-b}

Cevap

I-a, II-c, III-b

Örnek 3

Ünitedeki karşılaştırmaya göre aşağıdakilerden hangileri bilimin varlığa yaklaşımını anlatır? I. Bir şeyin görünüşü ile gerçekte ne olduğu arasında ayrım yapabilir. II. Varlığı bütün olarak ve en genel yönleriyle ele alır. III. Var olanın gerçekten var olup olmadığını tartışmadan onu araştırmaya başlar.

A)
Yalnız III
B)
I ve III
C)
I, II ve III
D)
I ve II
E)
Yalnız II

Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Felsefe varlığın var olup olmadığını da sorgular; varlığı bütüncül olarak ve fiziksel dünyayla sınırlamadan ele alır.

\begin{gathered}\text{I: Ölçüt: Ünitedeki karşılaştırmaya göre aşağıdakilerden hangileri}\\\text{bilimin varlığa yaklaşımını anlatır?}\\\text{Bir şeyin görünüşü ile gerçekte ne olduğu arasında ayrım yapabilir.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{felsefe}

2. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Felsefe varlığın var olup olmadığını da sorgular; varlığı bütüncül olarak ve fiziksel dünyayla sınırlamadan ele alır.

\begin{gathered}\text{II: Ölçüt: Ünitedeki karşılaştırmaya göre aşağıdakilerden hangileri}\\\text{bilimin varlığa yaklaşımını anlatır?}\\\text{Varlığı bütün olarak ve en genel yönleriyle ele alır.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{felsefe}

3. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Bilim varlığın var olduğunu kabul eder; gözlem ve deneyle sınanabilen belirli bir yönünü inceler.

\begin{gathered}\text{III: Ölçüt: Ünitedeki karşılaştırmaya göre aşağıdakilerden hangileri}\\\text{bilimin varlığa yaklaşımını anlatır?}\\\text{Var olanın gerçekten var olup olmadığını tartışmadan onu araştırmaya}\\\text{başlar.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{bilim}

4. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Bilimin yaklaşımını anlatan ifadeler cevabı oluşturur.

\text{I: felsefe},\ \text{II: felsefe},\ \text{III: bilim}\Longrightarrow \text{Yalnız III}

Cevap

Yalnız III

Sık yapılan hatalar

Bir görüşün terimini ezberleyip metindeki varlık kabulünü incelememek.

Uygulama ve etkinlik sınırları

Sorular kavram, problem ve argüman yorumlama çalışması sağlar. Açık tartışma, özgün felsefi metin yazma ve savunma performansının tamamını ölçmez. Farklı görüşleri çözümlemek bu görüşleri benimsemek anlamına gelmez.

Çalışmaya devam edin

Öğrenci alanında çalış Öğretmen alanında hazırla

Sınıf konularına dön