10. sınıf Felsefe: Siyaset Felsefesi

Siyaset felsefesi iktidarın kaynağı, meşruiyet ve haklar gibi sorunları tartışır. Bir yönetimin var olması ile haklı görülmesi aynı iddia değildir.

Nasıl çalışmalı?

Görüşün özgürlük, eşitlik ve otoriteye verdiği anlamı belirleyin. Meşruiyet gerekçesini yalnız yönetimin fiilen sürmesinden çıkarmayın.

Hazır örneklerin kapsamı

Seçilen soruların ilişkili olduğu hedefler: Siyaset felsefesinin konusunu, kavramlarını ve problemlerini muhakeme edebilme Bu hedeflerin bütün uygulama ve performans boyutları bu örneklerle ölçülmez.

İlgili kazanımlar

  • FEL.10.7.1 Siyaset felsefesinin konusunu, kavramlarını ve problemlerini muhakeme edebilme

Çözümlü örnekler

Örnek 1

Siyaset felsefesinde kullanılan bir kavram şöyle tanımlanmaktadır: herkese hakkı olanın verilmesini ve hakların korunmasını öngören ilke. Bu tanım hangi kavrama aittir?
  • A)
    Toplum
  • B)
    Birey
  • C)
    Devlet
  • D)
    Adalet
  • E)
    İktidar
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Tanımdaki hakkı olanı verme vurgusu, bu tanımın siyaset felsefesinde Adalet kavramına ait olduğunu gösterir. Siyaset felsefesinde kullanılan bir kavram s¸o¨yle tanımlanmaktadır:herkese hakkı olanın verilmesini ve hakların korunmasını o¨ngo¨ren ilke.Bu tanım hangi kavrama aittir?⟹Adalet\begin{gathered}\text{Siyaset felsefesinde kullanılan bir kavram şöyle tanımlanmaktadır:}\\\text{herkese hakkı olanın verilmesini ve hakların korunmasını öngören ilke.}\\\text{Bu tanım hangi kavrama aittir?}\end{gathered}\Longrightarrow \text{Adalet}
Cevap
Adalet

Örnek 2

Aşağıda numaralandırılmış kavramları harflendirilmiş tanımlarla eşleştiriniz. I. Özgürlük. II. Eşitlik. III. Birey. a) Toplumu oluşturan ve kendine özgü bir kimliği bulunan tek tek insan. b) Bütün insanların aynı haklara ve aynı değere sahip sayılması. c) Kişinin kendi iradesiyle seçim yapabilmesi ve eylemde bulunabilmesi.
  • A)
    I-b, II-c, III-a
  • B)
    I-a, II-c, III-b
  • C)
    I-c, II-b, III-a
  • D)
    I-c, II-a, III-b
  • E)
    I-b, II-a, III-c
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Özgürlük kavramının tanımı: iradeyle seçebilme. I: O¨zgu¨rlu¨k.Harflenmis¸ ac¸ıklamalar:a) Toplumu olus¸turan ve kendine o¨zgu¨ bir kimlig˘i bulunan tek tek insan.b) Bu¨tu¨n insanların aynı haklara ve aynı deg˘ere sahip sayılması.c) Kis¸inin kendi iradesiyle sec¸im yapabilmesi ve eylemde bulunabilmesi.⟹c\begin{gathered}\text{I: Özgürlük.}\\\text{Harflenmiş açıklamalar:}\\\text{a) Toplumu oluşturan ve kendine özgü bir kimliği bulunan tek tek insan.}\\\text{b) Bütün insanların aynı haklara ve aynı değere sahip sayılması.}\\\text{c) Kişinin kendi iradesiyle seçim yapabilmesi ve eylemde bulunabilmesi.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{c}
2. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Eşitlik kavramının tanımı: aynı hak ve değer. II: Es¸itlik.Harflenmis¸ ac¸ıklamalar:a) Toplumu olus¸turan ve kendine o¨zgu¨ bir kimlig˘i bulunan tek tek insan.b) Bu¨tu¨n insanların aynı haklara ve aynı deg˘ere sahip sayılması.c) Kis¸inin kendi iradesiyle sec¸im yapabilmesi ve eylemde bulunabilmesi.⟹b\begin{gathered}\text{II: Eşitlik.}\\\text{Harflenmiş açıklamalar:}\\\text{a) Toplumu oluşturan ve kendine özgü bir kimliği bulunan tek tek insan.}\\\text{b) Bütün insanların aynı haklara ve aynı değere sahip sayılması.}\\\text{c) Kişinin kendi iradesiyle seçim yapabilmesi ve eylemde bulunabilmesi.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{b}
3. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Birey kavramının tanımı: toplumun tekil üyesi. III: Birey.Harflenmis¸ ac¸ıklamalar:a) Toplumu olus¸turan ve kendine o¨zgu¨ bir kimlig˘i bulunan tek tek insan.b) Bu¨tu¨n insanların aynı haklara ve aynı deg˘ere sahip sayılması.c) Kis¸inin kendi iradesiyle sec¸im yapabilmesi ve eylemde bulunabilmesi.⟹a\begin{gathered}\text{III: Birey.}\\\text{Harflenmiş açıklamalar:}\\\text{a) Toplumu oluşturan ve kendine özgü bir kimliği bulunan tek tek insan.}\\\text{b) Bütün insanların aynı haklara ve aynı değere sahip sayılması.}\\\text{c) Kişinin kendi iradesiyle seçim yapabilmesi ve eylemde bulunabilmesi.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{a}
4. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Her kavram kendi tanımıyla eşleştirildiğinde cevap elde edilir. I: c, II: b, III: a⟹I-c, II-b, III-a\text{I: c},\ \text{II: b},\ \text{III: a}\Longrightarrow \text{I-c, II-b, III-a}
Cevap
I-c, II-b, III-a

Örnek 3

Aşağıdaki görüşlerden hangileri devleti yapay bir kurum olarak görür? I. Devlet, toplumsal bir sözleşmenin ürünüdür. II. Devlet, parçaları farklı görevler üstlenen canlı bir beden gibidir. III. Devlet, insanların birlikte yaşama eğiliminden kendiliğinden doğar.
  • A)
    I, II ve III
  • B)
    I ve II
  • C)
    I ve III
  • D)
    Yalnız I
  • E)
    Yalnız II
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Bu görüş devleti insanların karşılıklı anlaşmasıyla, bir toplumsal sözleşmeyle kurulmuş yapay bir kurum olarak görür. I: O¨lc¸u¨t: As¸ag˘ıdaki go¨ru¨s¸lerden hangileri devleti yapay bir kurum olarakgo¨ru¨r?Devlet, toplumsal bir so¨zles¸menin u¨ru¨nu¨du¨r.⟹yapay\begin{gathered}\text{I: Ölçüt: Aşağıdaki görüşlerden hangileri devleti yapay bir kurum olarak}\\\text{görür?}\\\text{Devlet, toplumsal bir sözleşmenin ürünüdür.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{yapay}
2. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Bu görüş devleti insanın doğasından ve birlikte yaşama zorunluluğundan kendiliğinden doğan bir kurum olarak görür. II: O¨lc¸u¨t: As¸ag˘ıdaki go¨ru¨s¸lerden hangileri devleti yapay bir kurumolarak go¨ru¨r?Devlet, parc¸aları farklı go¨revler u¨stlenen canlı bir beden gibidir.⟹dog˘al\begin{gathered}\text{II: Ölçüt: Aşağıdaki görüşlerden hangileri devleti yapay bir kurum}\\\text{olarak görür?}\\\text{Devlet, parçaları farklı görevler üstlenen canlı bir beden gibidir.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{doğal}
3. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Bu görüş devleti insanın doğasından ve birlikte yaşama zorunluluğundan kendiliğinden doğan bir kurum olarak görür. III: O¨lc¸u¨t: As¸ag˘ıdaki go¨ru¨s¸lerden hangileri devleti yapay bir kurumolarak go¨ru¨r?Devlet, insanların birlikte yas¸ama eg˘iliminden kendilig˘inden dog˘ar.⟹dog˘al\begin{gathered}\text{III: Ölçüt: Aşağıdaki görüşlerden hangileri devleti yapay bir kurum}\\\text{olarak görür?}\\\text{Devlet, insanların birlikte yaşama eğiliminden kendiliğinden doğar.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{doğal}
4. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Devleti yapay bir kurum olarak gören görüşler cevabı oluşturur. I: yapay, II: dog˘al, III: dog˘al⟹Yalnız I\text{I: yapay},\ \text{II: doğal},\ \text{III: doğal}\Longrightarrow \text{Yalnız I}
Cevap
Yalnız I

Sık yapılan hatalar

  • Güç sahibi olmayı tek başına meşruiyet kanıtı kabul etmek.

Uygulama ve etkinlik sınırları

Sorular kavram, problem ve argüman yorumlama çalışması sağlar. Açık tartışma, özgün felsefi metin yazma ve savunma performansının tamamını ölçmez. Farklı görüşleri çözümlemek bu görüşleri benimsemek anlamına gelmez.

Çalışmaya devam edin

Sınıf konularına dön