10. sınıf Felsefe: Felsefenin Doğası

Felsefi soru, bir kavramın anlamını ve bir yargının gerekçesini sorgulamaya açar. Felsefenin bilim, din ve sanatla ilişkisi bu alanların soruları ve yöntemleri üzerinden karşılaştırılabilir.

Nasıl çalışmalı?

Metindeki sorunun neyi araştırdığını belirleyin. Bir görüşü tekrar etmek yerine hangi varsayıma ve gerekçeye dayandığını açıklayın.

Hazır örneklerin kapsamı

Seçilen soruların ilişkili olduğu hedefler: Felsefenin anlamını, gelişim sürecini ve işlevini sorgulayabilme Bu hedeflerin bütün uygulama ve performans boyutları bu örneklerle ölçülmez.

İlgili kazanımlar

FEL.10.1.1 Felsefenin anlamını, gelişim sürecini ve işlevini sorgulayabilme

Çözümlü örnekler

Örnek 1

Felsefe bir düşünüre göre şöyle tanımlanır: Akla dayalı gerekçelerle kendini haklı çıkarma iddiasındaki etkinlik. Bu tanımı yapan düşünür kimdir?

A)
Kant
B)
Hilmi Ziya Ülken
C)
Anselmus
D)
Nurettin Topçu
E)
Aristoteles

Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Kant felsefeyi kendisini akla dayanan nedenlerle haklı çıkarma iddiasındaki zihinsel etkinlik sayar.

\text{Akla dayalı gerekçelerle kendini haklı çıkarma iddiasındaki etkinlik}\Longrightarrow \text{Kant}

Cevap

Kant

Örnek 2

Aşağıda numaralanan düşünürleri, felsefeye ilişkin tanımlarıyla eşleştiriniz. I. Anselmus. II. Nurettin Topçu. III. Hilmi Ziya Ülken. a) İnanılan şeyi anlamaya çalışmak. b) Evreni bütünüyle kavrama çabası; bu yönüyle ahlakın da kaynağı. c) Varlık hakkında düşünmek ve bu düşünce üzerine yeniden düşünmek.

A)
I-c, II-b, III-a
B)
I-a, II-b, III-c
C)
I-a, II-c, III-b
D)
I-b, II-c, III-a
E)
I-b, II-a, III-c

Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Anselmus felsefeyi inanılanı anlamaya çalışmak olarak tanımlar.

\begin{gathered}\text{I: Anselmus.}\\\text{Harflenmiş açıklamalar:}\\\text{a) İnanılan şeyi anlamaya çalışmak.}\\\text{b) Evreni bütünüyle kavrama çabası; bu yönüyle ahlakın da kaynağı.}\\\text{c) Varlık hakkında düşünmek ve bu düşünce üzerine yeniden düşünmek.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{a}

2. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Nurettin Topçu felsefeyi evreni bütün hâlinde kavrama çabası ve ahlakın kaynağı sayar.

\begin{gathered}\text{II: Nurettin Topçu.}\\\text{Harflenmiş açıklamalar:}\\\text{a) İnanılan şeyi anlamaya çalışmak.}\\\text{b) Evreni bütünüyle kavrama çabası; bu yönüyle ahlakın da kaynağı.}\\\text{c) Varlık hakkında düşünmek ve bu düşünce üzerine yeniden düşünmek.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{b}

3. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Hilmi Ziya Ülken felsefeyi varlık hakkındaki düşünce ve bu düşünce üzerine düşünce sayar.

\begin{gathered}\text{III: Hilmi Ziya Ülken.}\\\text{Harflenmiş açıklamalar:}\\\text{a) İnanılan şeyi anlamaya çalışmak.}\\\text{b) Evreni bütünüyle kavrama çabası; bu yönüyle ahlakın da kaynağı.}\\\text{c) Varlık hakkında düşünmek ve bu düşünce üzerine yeniden düşünmek.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{c}

4. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Her düşünür kendisine atfedilen tanımla eşleştirilir.

\text{I: a},\ \text{II: b},\ \text{III: c}\Longrightarrow \text{I-a, II-b, III-c}

Cevap

I-a, II-b, III-c

Örnek 3

Aşağıdaki kavram ağacında felsefenin ilişkili olduğu kavramlardan biri soru işaretiyle gösterilmiştir. Soru işaretiyle gösterilen kavram felsefede şu anlama karşılık gelir: bilgeliği sevmek ve ona yönelmek. Bu kavram hangisidir? Soruda veya çözümde verilen grafik ve etiketleri

Soruda veya çözümde verilen grafik ve etiketleri

A)
Düşünme
B)
Sevgi
C)
Arayış
D)
Bilinç
E)
Bilgi

Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Philosophia bilgelik sevgisidir; bilgeliği sevip ona yönelmek felsefenin sevgi boyutudur.

\text{bilgeliği sevmek ve ona yönelmek}\Longrightarrow \text{Sevgi}

Cevap

Sevgi

Sık yapılan hatalar

Her kişisel kanaati gerekçesi aranmadan felsefi düşünce saymak.

Uygulama ve etkinlik sınırları

Sorular kavram, problem ve argüman yorumlama çalışması sağlar. Açık tartışma, özgün felsefi metin yazma ve savunma performansının tamamını ölçmez. Farklı görüşleri çözümlemek bu görüşleri benimsemek anlamına gelmez.

Çalışmaya devam edin

Öğrenci alanında çalış Öğretmen alanında hazırla

Sınıf konularına dön