ZenOkul

10. sınıf Felsefe: Ahlak Felsefesi

Ahlak felsefesi iyi eylem, sorumluluk ve özgürlük arasındaki ilişkiyi inceler. Eylemin niyeti ile sonucu aynı ölçütle değerlendirilmek zorunda değildir.

Nasıl çalışmalı?

Örnekte ahlaki yargının hangi ölçüte dayandığını bulun. Kural, niyet ve sonuç arasındaki ilişkiyi görüşün kendi gerekçeleriyle açıklayın.

Hazır örneklerin kapsamı

Seçilen soruların ilişkili olduğu hedefler: Ahlak felsefesinin konusunu, kavramlarını ve problemlerini muhakeme edebilme Bu hedeflerin bütün uygulama ve performans boyutları bu örneklerle ölçülmez.

İlgili kazanımlar

  • FEL.10.5.1 Ahlak felsefesinin konusunu, kavramlarını ve problemlerini muhakeme edebilme

Çözümlü örnekler

Örnek 1

Ahlak felsefesinin temel kavramlarından biri şöyle tanımlanır: İnsan onuruna ve doğru kabul edilen davranış ilkelerine uygun olduğu için yapılması istenen ve onaylanan eylem. Bu tanım hangi kavrama aittir?
  • A)
    İyi
  • B)
    Erdem
  • C)
    Sorumluluk
  • D)
    Özgürlük
  • E)
    Kötü
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Tanımın ayırt edici öğesi yapılması istenen, onaylanan eylem olduğu için tanım iyi kavramına aittir. Ahlak felsefesinin temel kavramlarından biri s¸o¨yle tanımlanır: I˙nsanonuruna ve dog˘ru kabul edilen davranıs¸ ilkelerine uygun oldug˘u ic¸inyapılması istenen ve onaylanan eylem. Bu tanım hangi kavrama aittir?⟹I˙yi\begin{gathered}\text{Ahlak felsefesinin temel kavramlarından biri şöyle tanımlanır: İnsan}\\\text{onuruna ve doğru kabul edilen davranış ilkelerine uygun olduğu için}\\\text{yapılması istenen ve onaylanan eylem. Bu tanım hangi kavrama aittir?}\end{gathered}\Longrightarrow \text{İyi}
Cevap
İyi

Örnek 2

Kurgusal bir durumda Ece, yaşadığı mahallede yaşlılara yer vermek ve komşunun hâlini sormak gibi hiçbir yerde yazılı olmayan ama herkesin bildiği kurallara uyar. Ahlak felsefesinin hangi temel kavramı Ece'nin uyduğu, toplumda zamanla oluşmuş yazısız davranış kurallarının bütününü ifade eder?
  • A)
    Ahlak
  • B)
    Vicdan
  • C)
    Etik
  • D)
    Özgürlük
  • E)
    Sorumluluk
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Durumda öne çıkan öğe toplumun yazısız davranış kuralları olduğu için bu yön, ahlak felsefesinde ahlak kavramıyla açıklanır. Kurgusal bir durumda Ece, yas¸adıg˘ı mahallede yas¸lılara yer vermek vekoms¸unun haˆlini sormak gibi hic¸bir yerde yazılı olmayan ama herkesinbildig˘i kurallara uyar. Ahlak felsefesinin hangi temel kavramı Ece’ninuydug˘u, toplumda zamanla olus¸mus¸ yazısız davranıs¸ kurallarının bu¨tu¨nu¨nu¨ifade eder?⟹Ahlak\begin{gathered}\text{Kurgusal bir durumda Ece, yaşadığı mahallede yaşlılara yer vermek ve}\\\text{komşunun hâlini sormak gibi hiçbir yerde yazılı olmayan ama herkesin}\\\text{bildiği kurallara uyar. Ahlak felsefesinin hangi temel kavramı Ece'nin}\\\text{uyduğu, toplumda zamanla oluşmuş yazısız davranış kurallarının bütününü}\\\text{ifade eder?}\end{gathered}\Longrightarrow \text{Ahlak}
Cevap
Ahlak

Örnek 3

Kurgusal bir durumda Tuna, grup ödevinde payına düşen bölümü hazırlar. Ünitedeki ayrıma göre bu eylemle ilgili aşağıdaki yönlerden hangileri eylemin değer boyutuna aittir? I. Hazırlanan bölümün kaç sayfa olduğu. II. Arkadaşlarının emeğine saygı gösterilip gösterilmediği. III. Bölümün kaç günde tamamlandığı.
  • A)
    Yalnız III
  • B)
    II ve III
  • C)
    Yalnız II
  • D)
    Yalnız I
  • E)
    I ve II
Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Bu yön sayılarak, gözlenerek ya da ölçülerek belirlenebilir; eylemin olgusal yanına aittir. I: O¨lc¸u¨t: Kurgusal bir durumda Tuna, grup o¨devinde payına du¨s¸en bo¨lu¨mu¨hazırlar. U¨nitedeki ayrıma go¨re bu eylemle ilgili as¸ag˘ıdaki yo¨nlerdenhangileri eylemin deg˘er boyutuna aittir?Hazırlanan bo¨lu¨mu¨n kac¸ sayfa oldug˘u.⟹olgusal\begin{gathered}\text{I: Ölçüt: Kurgusal bir durumda Tuna, grup ödevinde payına düşen bölümü}\\\text{hazırlar. Ünitedeki ayrıma göre bu eylemle ilgili aşağıdaki yönlerden}\\\text{hangileri eylemin değer boyutuna aittir?}\\\text{Hazırlanan bölümün kaç sayfa olduğu.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{olgusal}
2. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Bu yön, eylemin doğru ya da yanlış, saygılı ya da kırıcı olup olmadığıyla ilgilidir; eylemin değer boyutuna aittir. II: O¨lc¸u¨t: Kurgusal bir durumda Tuna, grup o¨devinde payına du¨s¸en bo¨lu¨mu¨hazırlar. U¨nitedeki ayrıma go¨re bu eylemle ilgili as¸ag˘ıdaki yo¨nlerdenhangileri eylemin deg˘er boyutuna aittir?Arkadas¸larının emeg˘ine saygı go¨sterilip go¨sterilmedig˘i.⟹deg˘er\begin{gathered}\text{II: Ölçüt: Kurgusal bir durumda Tuna, grup ödevinde payına düşen bölümü}\\\text{hazırlar. Ünitedeki ayrıma göre bu eylemle ilgili aşağıdaki yönlerden}\\\text{hangileri eylemin değer boyutuna aittir?}\\\text{Arkadaşlarının emeğine saygı gösterilip gösterilmediği.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{değer}
3. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Bu yön sayılarak, gözlenerek ya da ölçülerek belirlenebilir; eylemin olgusal yanına aittir. III: O¨lc¸u¨t: Kurgusal bir durumda Tuna, grup o¨devinde payına du¨s¸en bo¨lu¨mu¨hazırlar. U¨nitedeki ayrıma go¨re bu eylemle ilgili as¸ag˘ıdaki yo¨nlerdenhangileri eylemin deg˘er boyutuna aittir?Bo¨lu¨mu¨n kac¸ gu¨nde tamamlandıg˘ı.⟹olgusal\begin{gathered}\text{III: Ölçüt: Kurgusal bir durumda Tuna, grup ödevinde payına düşen bölümü}\\\text{hazırlar. Ünitedeki ayrıma göre bu eylemle ilgili aşağıdaki yönlerden}\\\text{hangileri eylemin değer boyutuna aittir?}\\\text{Bölümün kaç günde tamamlandığı.}\end{gathered}\Longrightarrow \text{olgusal}
4. Adım (Felsefe: kanıt ve çıkarım): Eylemin değer boyutuna ait yönler birlikte seçilir. I: olgusal, II: deg˘er, III: olgusal⟹Yalnız II\text{I: olgusal},\ \text{II: değer},\ \text{III: olgusal}\Longrightarrow \text{Yalnız II}
Cevap
Yalnız II

Sık yapılan hatalar

  • Yasal olan her davranışı ayrıca tartışmadan ahlaken iyi kabul etmek.

Uygulama ve etkinlik sınırları

Sorular kavram, problem ve argüman yorumlama çalışması sağlar. Açık tartışma, özgün felsefi metin yazma ve savunma performansının tamamını ölçmez. Farklı görüşleri çözümlemek bu görüşleri benimsemek anlamına gelmez.

Çalışmaya devam edin

Öğrenci alanında çalışÖğretmen alanında hazırla
Sınıf konularına dön