12. sınıf Coğrafya: Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler
Ülkelerin konumsal önemi ulaşım, ticaret ve siyasal ilişkiler değiştikçe yeniden şekillenir. Jeopolitik önem yalnız haritada bulunulan noktadan ibaret değildir.
Nasıl çalışmalı?
Konumun hangi dönemde ve hangi ilişki açısından değerlendirildiğini belirleyin. Deniz yolları, pazarlar ve komşuluk ilişkilerine ait bilgileri birlikte kullanın.
Hazır örneklerin kapsamı
Seçilen soruların ilişkili olduğu hedefler: Kıtaların ve okyanusların konumsal önemindeki değişimi örneklerle açıklar. / Dünyadaki başlıca enerji nakil hatlarının bölge ve ülkelere etkisini açıklar. / Ülkeler arasında sorun oluşturan mekânsal unsurları günümüz çatışma alanlarıyla ilişkilendirir. Bu hedeflerin bütün uygulama ve performans boyutları bu örneklerle ölçülmez.
İlgili kazanımlar
- 12.3.1 Kıtaların ve okyanusların konumsal önemindeki değişimi örneklerle açıklar.
- 12.3.2 Ülkelerin konumunun bölgesel ve küresel etkilerini değerlendirir.
- 12.3.3 Tarihsel süreçte Türkiye’nin jeopolitik konumunu değerlendirir.
- 12.3.4 Türkiye’nin içinde yer aldığı jeopolitik bölgelerle olan ilişkisini açıklar.
- 12.3.5 Türk kültür bölgeleri ile ülkemiz arasındaki tarihî ve kültürel bağları açıklar.
- 12.3.6 Teknolojik gelişmelerin, bölgeler ve ülkeler arası kültürel ve ekonomik etkileşimdeki rolünü açıklar.
- 12.3.7 Ülkelerin gelişmişlik seviyelerinin belirlenmesinde etkili olan faktörleri açıklar.
- 12.3.8 Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ekonomik özelliklerini karşılaştırır.
- 12.3.9 Ülkelerin bölgesel ve küresel ilişkilerini doğal kaynak potansiyeli açısından değerlendirir.
- 12.3.10 Dünyadaki başlıca enerji nakil hatlarının bölge ve ülkelere etkisini açıklar.
- 12.3.11 Ülkeler arasında sorun oluşturan mekânsal unsurları günümüz çatışma alanlarıyla ilişkilendirir.
Çözümlü örnekler
Örnek 1
Kıtaların ve okyanusların konumsal önemini değiştiren bazı gelişmeler aşağıda verilmiştir. I. Vasco da Gama Ümit Burnu'nu dolaşarak Hindistan'a ulaştı. II. Magellan'ın Dünya'nın çevresini dolaşmak için başlattığı sefer yola çıktı. III. Süveyş Kanalı'nın yapımı tamamlandı. IV. Bartolomeu Dias Ümit Burnu'na ulaştı. Bu gelişmelerin eskiden yeniye doğru sıralanışı nasıldır?
- A)II - III - IV - I
- B)IV - I - II - III
- C)I - IV - II - III
- D)IV - III - I - II
- E)I - IV - III - II
Çözümü ve cevabı göster
↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.
1. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Her gelişmenin gerçekleştiği yıl belirlenir.
2. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Gelişmeler yıllarına göre eskiden yeniye sıralanır.
Cevap
IV - I - II - III
Örnek 2
Türkiye'nin enerji koridoru olmasını sağlayan hatlardan Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Ham Petrol Boru Hattı ile hangi kaynak taşınır?
- A)İran doğal gazı
- B)Azerbaycan doğal gazı
- C)Azerbaycan ham petrolü
- D)Rusya doğal gazı
- E)Irak ham petrolü
Çözümü ve cevabı göster
↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.
1. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Ham Petrol Boru Hattı, Azerbaycan ham petrolü taşır; kaynak ve üretici ülke birlikte belirtilir.
Cevap
Azerbaycan ham petrolü
Örnek 3
Günümüzde ülkeler arasında sorun oluşturan Nil Nehri havzası anlaşmazlığının temel mekânsal nedeni nedir?
- A)Sınıraşan suların paylaşımı
- B)Balıkçılık sahalarının paylaşımı
- C)Din ve mezhep farklılıkları
- D)Turizm gelirlerinin paylaşımı
- E)Sınır ve toprak anlaşmazlığı
Çözümü ve cevabı göster
↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.
1. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Birden fazla ülkenin yararlandığı Nil sularının kullanımı ve paylaşımı, yukarı ve aşağı kıyıdaş ülkeleri karşı karşıya getirir.
Cevap
Sınıraşan suların paylaşımı
Sık yapılan hatalar
- Bir ülkenin jeopolitik önemini bütün dönemlerde değişmez kabul etmek.
Uygulama ve etkinlik sınırları
Hazır sorular verilen metin, veri ve varsa haritanın yorumlanmasını kapsar. Saha gözlemi, gerçek veri toplama, harita üretimi ve etkileşimli CBS uygulaması bu sayfalarda tamamlanmış sayılmaz.