12. sınıf Coğrafya: Beşerî Sistemler

Ekonomik faaliyetler, şehirleşme ve göç toplumsal yaşamı birlikte dönüştürür. Bir bölgenin baskın faaliyeti bütün insanların aynı işi yaptığı anlamına gelmez.

Nasıl çalışmalı?

Nüfus, yerleşme ve üretim verilerini ayrı okuyun. Değişimin hangi göstergede görüldüğünü belirleyip sosyal ve kültürel etkilerle bağlantısını kurun.

Hazır örneklerin kapsamı

Seçilen soruların ilişkili olduğu hedefler: Bir bölgedeki baskın ekonomik faaliyet türünü sosyal ve kültürel hayata etkileri açısından analiz eder. / Dünya ticaret merkezleri ve ağlarını küresel ekonomideki yerleri açısından analiz eder. / Türkiye’deki ticaret merkezlerinin ticarete konu olan ürünlere ve akış yönlerine etkilerini açıklar. Bu hedeflerin bütün uygulama ve performans boyutları bu örneklerle ölçülmez.

İlgili kazanımlar

12.2.1 Bir bölgedeki baskın ekonomik faaliyet türünü sosyal ve kültürel hayata etkileri açısından analiz eder.
12.2.2 Şehirleşme, göç ve sanayileşme ilişkisini toplumsal etkileri açısından yorumlar.
12.2.3 Nüfus, yerleşme ve ekonomik faaliyetlerde gelecekte olabilecek değişimlerle ilgili çıkarımlarda bulunur.
12.2.4 Ülkemizdeki işlevsel bölgeleri özelliklerine göre analiz eder.
12.2.5 Türkiye’deki bölgesel kalkınma projelerini ekonomik, sosyal ve kültürel etkileri açısından değerlendirir.
12.2.6 Hizmet sektörünün Türkiye’nin ekonomik kalkınmasıyla olan ilişkisini açıklar.
12.2.7 Ulaşım sisteminin gelişiminde etkili olan faktörleri açıklar.
12.2.8 Ulaşım ağları ile yerleşme ve ekonomik faaliyetler arasında ilişki kurar.
12.2.9 Türkiye’deki ulaşım sisteminin gelişim sürecini açıklar.
12.2.10 Dünya ticaret merkezleri ve ağlarını küresel ekonomideki yerleri açısından analiz eder.
12.2.11 Türkiye’deki ticaret merkezlerinin ticarete konu olan ürünlere ve akış yönlerine etkilerini açıklar.
12.2.12 Tarihî ticaret yollarını Türkiye'nin konumu açısından değerlendirir.
12.2.13 Türkiye’nin dış ticaretini ve dünya pazarlarındaki yerini ticarete konu olan ürünler açısından analiz eder.
12.2.14 Türkiye'deki doğal ve kültürel sembollerin mekânla ilişkisini açıklar.
12.2.15 Türkiye’nin turizm potansiyelini ve varlıklarını açıklar.
12.2.16 Türkiye’nin turizm politikalarını çevresel, kültürel ve ekonomik etkileri açısından değerlendirir.
12.2.17 Turizmin Türkiye ekonomisindeki yerini değerlendirir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1

Bir bölgede baskın olan ekonomik faaliyet, o bölgedeki sosyal ve kültürel hayatı da etkiler. I. İmece gibi yardımlaşma gelenekleri yaşatılır. II. Farklı kültürlerden gelen insanlar bir arada yaşar. III. Kırsal nüfusun toplam nüfus içindeki oranı yüksektir. IV. İş gücü ihtiyacı nedeniyle geniş aile yapısı yaygındır. Yukarıdaki durumlardan hangilerinin sanayinin baskın olduğu büyük bir şehirde görülmesi beklenir?

A)
III ve IV
B)
I, II ve III
C)
I, II ve IV
D)
Yalnız I
E)
Yalnız II

Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Durum tarım ve hayvancılığa dayalı kırsal yaşamın bir özelliğidir.

\text{I}\Longrightarrow \text{kırsal}

2. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Durum sanayileşmiş büyük şehirlerdeki yaşamın bir özelliğidir.

\text{II}\Longrightarrow \text{sanayi}

3. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Durum tarım ve hayvancılığa dayalı kırsal yaşamın bir özelliğidir.

\text{III}\Longrightarrow \text{kırsal}

4. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Durum tarım ve hayvancılığa dayalı kırsal yaşamın bir özelliğidir.

\text{IV}\Longrightarrow \text{kırsal}

5. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Sorulan bölgeye uyan durumların numaraları birlikte yazılır.

\text{I: kırsal},\ \text{II: sanayi},\ \text{III: kırsal},\ \text{IV: kırsal}\Longrightarrow \text{Yalnız II}

Cevap

Yalnız II

Örnek 2

Dünya ticaretine yön veren bazı bölgesel ticaret örgütleriyle ilgili ifadeler aşağıda verilmiştir. I. Dünyanın en büyük serbest ticaret anlaşması olarak kabul edilir. II. İlk olarak Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu adıyla kurulmuştur. III. Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay tarafından kurulmuştur. IV. Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşmasının (NAFTA) yerini almıştır. Bu ifadelerden hangileri Güney Ortak Pazarı (MERCOSUR) için söylenebilir?

A)
Yalnız III
B)
II ve III
C)
I ve II
D)
II ve IV
E)
I ve III

Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): İfade RCEP örgütünün kuruluşu veya üyeleriyle ilgilidir.

\text{I}\Longrightarrow \text{RCEP}

2. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): İfade AB örgütünün kuruluşu veya üyeleriyle ilgilidir.

\text{II}\Longrightarrow \text{AB}

3. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): İfade MERCOSUR örgütünün kuruluşu veya üyeleriyle ilgilidir.

\text{III}\Longrightarrow \text{MERCOSUR}

4. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): İfade USMCA örgütünün kuruluşu veya üyeleriyle ilgilidir.

\text{IV}\Longrightarrow \text{USMCA}

5. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Sorulan örgüte ait ifadelerin numaraları birlikte yazılır.

\text{I: RCEP},\ \text{II: AB},\ \text{III: MERCOSUR},\ \text{IV: USMCA}\Longrightarrow \text{Yalnız III}

Cevap

Yalnız III

Örnek 3

Türkiye'de iç ticaretin yapıldığı yerlerle ilgili bir tanım şöyledir: Yılın belirli dönemlerinde kurulan, satış yapma ve sergi açma imkânı sunan büyük pazar alanı. Bu tanım hangi ticaret yerine aittir?

A)
Borsa
B)
Panayır
C)
Pazar
D)
Fuar
E)
Hal

Çözümü ve cevabı göster

↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.

1. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Tanımda ticaret yerinin ne zaman kurulduğu ve hangi amaçla kullanıldığı belirlenir.

\text{kuruluş zamanı ve amacı}\Longrightarrow \text{ticaret yerinin özelliği}

2. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Bu özellikler iç ticaret yerlerinden yalnız birine aittir.

\text{ticaret yerinin özelliği}\Longrightarrow \text{Panayır}

Cevap

Panayır

Sık yapılan hatalar

Göçün her yerde aynı nedeni ve aynı sonucu olduğunu varsaymak.

Uygulama ve etkinlik sınırları

Hazır sorular verilen metin, veri ve varsa haritanın yorumlanmasını kapsar. Saha gözlemi, gerçek veri toplama, harita üretimi ve etkileşimli CBS uygulaması bu sayfalarda tamamlanmış sayılmaz.

Çalışmaya devam edin

Öğrenci alanında çalış Öğretmen alanında hazırla

Sınıf konularına dön