11. sınıf Coğrafya: Coğrafyanın Doğası
Mekânsal sorunların çözümünde coğrafya, yer seçimi ve etkileşimleri görünür kılar. Bir çözümün yararı, farklı gruplar ve yerler için aynı olmayabilir.
Nasıl çalışmalı?
Sorunu tanımlayın, etkilenen alanı ve paydaşları belirleyin. Çözüm seçeneklerini doğal koşullar, erişim ve olası etkiler bakımından karşılaştırın.
Hazır örneklerin kapsamı
Seçilen soruların ilişkili olduğu hedefler: Mekânsal sorunların çözümünde coğrafya biliminin katkılarını yapılandırabilme Bu hedeflerin bütün uygulama ve performans boyutları bu örneklerle ölçülmez.
İlgili kazanımlar
- COĞ.11.1.1 Mekânsal sorunların çözümünde coğrafya biliminin katkılarını yapılandırabilme
Çözümlü örnekler
Örnek 1
Aşağıdaki mekânsal sorunu en doğrudan inceleme alanına alan coğrafya alt dalı hangisidir? Sorun: Kış aylarında dik yamaçlardan kopan çığlar köy yollarını kapatıyor.
- A)Afetler coğrafyası
- B)Nüfus coğrafyası
- C)Yerleşme coğrafyası
- D)Toprak coğrafyası
- E)Biyocoğrafya
Çözümü ve cevabı göster
↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.
1. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Sorunun dayandığı temel olgu belirlenir.
2. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Bu olguyu inceleme konusu olarak ele alan alt dal, sorunla en doğrudan ilgilenen daldır.
Cevap
Afetler coğrafyası
Örnek 2
Mekânsal sorunlar ölçeğine göre yerel, bölgesel ve küresel; mekânın niteliğine göre kentsel ve kırsal olarak sınıflandırılabilir. Aşağıdaki sorunlardan hangileri kentsel sorunlardır? I. Bir ilçe merkezindeki çöp döküm alanından yayılan koku yakındaki sokaklarda yaşamı zorlaştırıyor. II. Birkaç ili kapsayan geniş bir ovada yeraltı suyunun azalması tarım alanlarında çökme riskini artırıyor. III. Bir köyde okulun kapanmasıyla çocuklar komşu köydeki okula taşınıyor.
- A)Yalnız I
- B)II ve III
- C)I ve III
- D)Yalnız III
- E)I ve II
Çözümü ve cevabı göster
↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.
1. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Sorun kent mekânında, kentin ulaşım, konut ya da altyapı düzeninde ortaya çıkar.
2. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Sorun köy ve tarım alanlarında, kırsal yaşam ve üretim düzeninde ortaya çıkar.
3. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Sorun köy ve tarım alanlarında, kırsal yaşam ve üretim düzeninde ortaya çıkar.
4. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): İstenen sınıfa giren sorunlar birlikte seçilir.
Cevap
Yalnız I
Örnek 3
Bir mekânsal sorun üç başlıkta çözümlenmektedir: 1) mekânın konumsal özellikleri, 2) sorunun çevresiyle doğal ve beşerî bağlantıları, 3) sorunun çevre üzerindeki etkisi. Sorun: yarı kapalı bir iç denizde müsilaj oluşumu. 1, 2 ve 3 numaralı başlıklara sırasıyla aşağıdaki ifadelerden hangileri yazılmalıdır? I. Arıtılmamış evsel ve sanayi atık suları denize verilir. II. Balıkçılık ve kıyı turizmi zarar görür. III. Denizin kıyıları, nüfusu kalabalık büyük kentlerle çevrilidir.
- A)III - II - I
- B)III - I - II
- C)I - III - II
- D)II - I - III
- E)I - II - III
Çözümü ve cevabı göster
↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.
1. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): İfade, sorunu doğuran doğal süreci ya da insan etkinliğini anlatır.
2. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): İfade, sorunun doğal çevrede ve insan yaşamında yol açtığı sonucu anlatır.
3. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): İfade, mekânın yeryüzündeki yerini ve çevresiyle konum ilişkisini anlatır.
4. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Konumsal özellik, bağlantı ve çevresel etki ifadeleri bu sırayla yazılır.
Cevap
III - I - II
Sık yapılan hatalar
- Sorunun yalnız tek belirtisini ele alıp başka alanlara taşınan etkileri görmezden gelmek.
Uygulama ve etkinlik sınırları
Hazır sorular verilen metin, veri ve varsa haritanın yorumlanmasını kapsar. Saha gözlemi, gerçek veri toplama, harita üretimi ve etkileşimli CBS uygulaması bu sayfalarda tamamlanmış sayılmaz.