11. sınıf Coğrafya: Beşerî Sistemler ve Süreçler
Yerleşmeler, çevrelerindeki alanlarla hizmet ve üretim ilişkileri kurar. Bir merkezin etki alanı yalnız idari sınırlarıyla açıklanamaz.
Nasıl çalışmalı?
Merkezin sunduğu işlevi ve bu işlevden yararlanan alanı belirleyin. Ulaşım bağlantılarının etki alanını nasıl değiştirdiğine ilişkin kanıt arayın.
Hazır örneklerin kapsamı
Seçilen soruların ilişkili olduğu hedefler: Türkiye ve dünyadaki yerleşmelerin mekânsal organizasyonunu çözümleyebilme / Türkiye ve dünyadaki yerleşmelerin etki alanını sorgulayabilme Bu hedeflerin bütün uygulama ve performans boyutları bu örneklerle ölçülmez.
İlgili kazanımlar
- COĞ.11.4.1 Türkiye ve dünyadaki yerleşmelerin mekânsal organizasyonunu çözümleyebilme
- COĞ.11.4.2 Türkiye ve dünyadaki yerleşmelerin etki alanını sorgulayabilme
Çözümlü örnekler
Örnek 1
Varsayımsal bir yerleşme şöyle tanıtılmaktadır: Evler köy meydanı ve çeşmenin çevresinde birbirine yakın toplanmış, tarlalar yerleşmenin dışında kalmıştır. Bu yerleşme mekânsal deseni bakımından hangi yerleşme türüne örnektir?
- A)Toplu yerleşme
- B)Rassal yerleşme
- C)Çizgisel yerleşme
- D)Izgara kalıp yerleşme
- E)Radyal yerleşme
Çözümü ve cevabı göster
↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.
1. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Konut ve yolların dağılım biçimi belirlenir.
2. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Bu dağılım biçimi ilgili mekânsal deseni tanımlar.
Cevap
Toplu yerleşme
Örnek 2
Varsayımsal bir kentle ilgili şu bilgi verilmektedir: Kentteki organize sanayi bölgesi ve büyük toptan satış pazarı çevredeki ilçelerden çok sayıda kişiye iş ve ürün sağlamaktadır. Bu durum kentin etki alanını belirleyen faktörlerden hangisine örnektir?
- A)Sosyal faktörler
- B)Konum
- C)İdari faktörler
- D)Ekonomik faktörler
- E)Kültürel faktörler
Çözümü ve cevabı göster
↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.
1. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Kentin çevresini hangi yolla etkilediği belirlenir.
Cevap
Ekonomik faktörler
Örnek 3
Bir yerleşmenin mekânsal organizasyonuyla ilgili şu bilgi verilmektedir: Köy, çevresindeki köylere ve ilçe merkezine eşit uzaklıktaki bir noktaya kurulduğu için pazar yeri olmuştur. Bu durumda hangi coğrafi koşul belirleyici olmuştur?
- A)İklim
- B)Konum
- C)Yer şekilleri
- D)Su kaynakları
- E)Ulaşım
Çözümü ve cevabı göster
↔ Uzun ifadeleri yatay kaydırabilirsiniz.
1. Adım (Coğrafya: veri ve çıkarım): Yerleşme içi düzenin hangi coğrafi koşula uyarlandığı belirlenir.
Cevap
Konum
Sık yapılan hatalar
- Bir şehrin idari sınırı ile ekonomik etki alanını eşitlemek.
Uygulama ve etkinlik sınırları
Hazır sorular verilen metin, veri ve varsa haritanın yorumlanmasını kapsar. Saha gözlemi, gerçek veri toplama, harita üretimi ve etkileşimli CBS uygulaması bu sayfalarda tamamlanmış sayılmaz.